Казах.ру
поиск по сайту и Казнету
rus / eng / kaz
Форумы
На русском языке
Қазақша сөйлесу


Словарь-переводчик

Введите русское или казахское слово. Для ввода казахских символов нажмите цифры:
Ә2, I3, Ң 4, Ғ5, Ү8, Ұ 9, Қ0, Ө-, һ+


полная версия










Общение

Реклама: Новый телеграм-канал для деловых людей > Траблшутинг
Общение: Список форумов
Форум: Шежipe
Тақырып: Таз руы, Құлжабай би


Авторы Xабарлама
Нұрлан
yessengazy@mail.ru
05-04-13 19:15
ҚҰЛЖАБАЙ БИ БЕКҚҰЛЫҰЛЫ
(ХҮІІІ-ХІХ ғғ.)
Қазақ халқының орыс отаршылдығынан құтылуы үшін 30 жылдай уақыт (1773-1801 жылдары) күрескен ұлы күрескер Сырым бабаның сенімді серіктерінің бірі болған Құлжабай би Бекқұлыұлы Кіші жүздегі он екі ата Байұлының Таз деген руының Келдібай атасының ұрпағы болатын. Ардақты азаматтың есімі бүгінде тұтас бір арысқа – Құлжабай арысына негіз болып отыр. Ол да тегін емес. Парасатты басшы, ақылман аға, көреген көсем ретінде өз елін талай рет тағдыр соққысынан аман алып шықты, үнемі ел қамын жеп, оларды ұлттық азаттық көтеріліске көтерді. Бүкіл Таз руының бетке ұстар азаматы, сол кездегі білікті биі ретінде мемлекеттік маңызды істерге үлкен жігермен араласты.


Авторы Жауап
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
21-09-17 18:49
Таз руы азаматтарына Ватсап 87014552854 Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
21-09-17 18:41
Таз руының шежіресі:
Тарихшы-өлкетанушы Аманғали Әміржанұлының 11.02. 2009 жылы -11.09.2013 жылы шыққан «Ақиық-арман» Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі атты I – II – III - IV томдық кітаптарын алам деушілер болса Аманғали Әміржанұлына хабарласыңыз: 8(7122)210305(ж), 8(7122)215314(үй), 87013788352, e-mail: amangali52@mail.ru
Нұрлан
yessengazy@mail.ru
11-07-17 19:12
Ассалаумағалейкум!
2.07.2017 жылы Құлсары қаласында Иван, Мəлік, Байрақбай т.б. Құлжабай би ата ұрпақтары Дəден би атамызға түнек үй салып Ас берді!
8.07.2017 жылы  Атырау қаласы, Зирек мейрамханасында Нұрғали-Үзілдік отбасы Құлжабай би Атамызға Ас берді!
Адам разы болса ас береді,
Алла разы болса ұзақ жас береді! дегендей, ата-бабаларымызды еске алып Ас берген, ат салысқан азаматтарға Алла тағала ұзақ жас берсін!
Əумин!
Ізден-Есенғазы-Шəңгілік-Аймырза-Қалмырза-Қалыбай-Құлжабай би ұрпағы Нұрлан Ізденұы ЕСЕНҒАЗЫ.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
22-06-17 19:45
Ұлыңыз намысты,
Қызыңыз арлы болу үшін иман керек.

Саналы адам иманды болып келеді!
Иманды адам Алла тағалаға құлшылық етеді!!
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
12-06-17 15:20
Адам разы болса ас береді,
Алла разы болса жас береді!
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
30-04-17 19:31
Құлсары қаласының азаматтары Дәден атаның жерленген жерінің қасынан шипа іздеп келген адамдар түнейтін үй салуда.
Ұйымдастырушы Иван 87014953452
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
15-01-17 07:13
Дүниежүзінің қазақтарының Құрылтайы 2017 жылы маусым айында Астана қаласында болады. Шет 30 елден қазақ
ағайындар келеді.
Ұйымдастырушылар: Талғат Мамашев пен Сұлтанәлі Балғабаев.
Бала Ораз ақынның 180 жылдығы да Атырау облысы, Махамбет ауданында 2017 жылы маусым айында өтеді. Соған байланысты шет елдегі қазақ ағайындар осы мерейтойға қатысып, ақындарын дайындап алып келсе нұр үстіне нұр болар еді. Ол үшін қазірден бастап өтініш беріп қойған дұрыс. Қосымша қазақ күресі, ат шабыс, көкпар, қыз қуу т.б. қазақ ұлттық спорт ойындарынан да жарыстар болуы мүмкін.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
08-01-17 05:24
Арақ-шараптың зияны:
90% - əлсіздерге зорлық көрсету,
80% - ұятсыздық, арсыздыққа бару,
70% - жүкті болып қалу,
60% - ауру жұқтыру,
50% - жол-көлік апаты,
50% - отбасының бұзылуы,
50% - адам өлтіру,
50% - өзін-өзі өлтіру,
50% - алқаш ауруына тап болу.

Алдын-алу шаралары:
Қазақ ұлттық құндылықтарын сақтау және дамыту!
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
23-11-16 15:12
Амангелді АЙТАЛЫ: „Билік те, халық та Тәуелсіздік қадірін әлі түсінбей жүр.
16-желтоқсанда Қазақ елі тәуелсіздігінің - Тәуелсіздік күні өтпей жатып, Жаңа жыл мерекесіне дайындық басталып кетеді. Міне, осы мәселе, яғни, Тәуелсіздік мерекесінің Жаңа жылдың көлеңкесінде қалып қоюы ұлт жанашырларының көңіліне қаяу келтіруде.
Тәуелсіздік мерекесін Жаңа жылға тәуелді етіп қойған кім?
Бұл жердегі мәселе келесі де — біздің билік — біздің президент, үкімет әлі күнге дейін қай мерекенің бізге құнды екенін ажырата алмай отыр — Жаңа жыл ма әлде Тәуелсіздік мерекесі ме?
Сондықтан желтоқсан басталысымен бізде Жаңа жылға үлкен дайындық басталады. Тәуелсіздік мерекесі аяқ асты қалады.
Бұған ұлт жанашырлары ғана емес, жалпы, қазақ халқы ренжиді.
Егер мемлекет Тәуелсіздік мерекесін үлкен құндылық ретінде құрметтейтін болса, онда осы мерекені 16-, 17-. 18-, 19-желтоқсан күндері мемлекеттік деңгейде атап өтуі керек. Ал содан кейін шыршаларын орнатып, Жаңа жылға дайындықты бастай берсін.
Ал Жаңа жылды мерзімінен бұрын түрліше символдармен тойлауды бастау — славян халықтарының, провослав дінінің, Ресей рухының, Ресей идеяларының біздің ел үшін бәрі бір құнды екенін білдіреді. Біздің ол мерекені тойлауымыз — Ресейдің қазір бүкіл әлемге жарнамалап жүрген „Русский мир„, яғни, „Орыс әлемі„ деген идеясының ықпалынан шыға алмай жүргеніміздің көрінісі.
Бұл жердегі мәселе — еліміздің намысында жатыр. Егер намысты ел болсақ, онда Жаңа жылды ысырып қоюымыз керек, намысссыз ел болсақ, онда орыс тілді, Жаңа жылды православ күнтізбесімен тойлайтын „русский мирдің„ ішіндегі көп елдің бірі болып қаламыз. Әзірге біз сол құндылықты таңдап отырмыз, соны мойындауымыз керек.
Ассамблея неге үнсіз?
Қоғам қайраткерінің айтуынша, түптеп келгенде, бұл идеяны Қазақстан халқының Ассамблеясы бастап шығу керек еді.
— Ассамблея, егер оның қазаққа жаны ашыса, ел халқына:
— Біз Қазақстан Республикасының азаматымыз, осымен мақтанамыз, Тәуелсіздік біз үшін құнды мереке, Жаңа жылға дайындық осы мереке өткеннен кейін басталу керек, — деген үндеу жолдауы керек еді, —
дейді Амангелді АЙТАЛЫ.
Бірақ олар айтпайды, айта алмайды, дегенмен айтатын орын солардікі.
Ассамблея мүшелері „Біз Қазақстан азаматтығын таңдадық, бізге бұл ел құнды, бізге бұл тәуелсіздік, бұл мереке құнды„ - деп айтулары керек еді, бірақ олай болмай тұр.
Жаңа жыл мерекесін тәуелсіздігімізден жоғары қойып тойлау, оған алдын ала дайындалу — ел ішінде қарсылық психологиясын тудырып, үлкен ашу-ыза тудырмаса екен, деген қауіпім де жоқ емес.
Халықпен ойнауға болмайды. Өйткені, қанша дегенмен, қазақ халқының ұлттық санасы, азаматтық санасы өсіп келеді, — дейді әңгімесін тәмәмдаған Амангелді ағамыз.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
19-09-16 20:07
Тәрбие тал бесіктен!
Қоғамның басты байлығы – адам! Елбасымыз халыққа Жолдауында «Адам елдің басты байлығы» - деп атап көрсетті. Жан-жақты жетілген, білімді, саналы азаматтар қалыптасқан қоғамның болашағы зор. Ал, болашақтың иесі – жастар. Сондықтан да жас ұрпақ тәрбиесіне айрықша мән берілуі тиіс. Жастарды Отан сүйгіштікке, патриотизмге, адамгершілікке, мәдениетке, өзара сыйластыққа тәрбиелеу қажет.
Әр ұлттың өзінің ұлттық құндылықтары болады. Бір ұлтты екіншілерінен ерекшелендіріп тұратыны өзгелерге ұқсамайтын қасиеттері. Тілі, ертегілері, мақал-мәтелдері, лиро-эпостық және батырлар жырлары, әдет- ғұрпы, салт-дәстүрі, менталитеті, мәдениеті, өнері, тағамдары, ұлттық қолөнері, тұрмыстық бұйымдары, ұлттық ойындары, т.б.
Қазақтың ұлттық бұйымы бесіктің пайдасын өмірдің өзі дәлелдеп, осы уақытқа дейін жетіп отыр. Баланың таза болуы, ұйқысының тыныш болуы өз алдына, баланың ана құрсағынан жарық дүниеге келген соң табиғи өсуіне әсер етеді. Сәби өмір есігін ашпас бұрын, ана құрсағында жүріп тербеліске түседі. Алайда өмір есігін ашқан соң жарық дүниеге бірден үйлесе алмайды. Сондықтан оны ана құрсағындағыдай әлдилеп, тербетіп отыру керек. Міне, қазақтың ұлылығы! Өкінішке орай қазір (әсіресе қалалы жерде тұратын) жас келіншектер баланы бесікке бөлеуге ерініп, памперсті күні-түні қолданатын болып жүр.
АҚШ пен Еуропа елдерінде озық ойлы дәрігерлер памперсті қолдануға қарсы «Келініңізге күйеу іздеңіз!» деген акциялар ұйымдастырып, жасанды жаялықтан бас тартуға үндеуде. Бұның мағынасы: «Сіздің памперс кигізіп өсірген ұлыңыз белсіз, ұрпақ әкелдіре алмайды» дегенді білдіреді. Себебі памперстің балаға зияны ұшан-теңіз. Памперстің кеселінен нәжісті өзіне сіңіріп, химиялық жолмен буландырып жіберетін қоспалар адамды белсіздік пен бедеулік ауруына душар етеді.
Памперстің нәресте денсаулығына өте зиян екенін бәрі біледі. Оның құрамындағы «суперадсорбент», «полиакрилатнатрий», «трибутилен» деген у түрлерін химияны оқыған әрбір бала біледі. Памперстің негізгі қабаты жұқа пластикадан тұрады. Сырты «суперадсорбентамен» қапталған. Сұйықты сорып алып, «жоқ қылатын» құрал осы. Бұның құрамында «полиакрилатнатрий» бар. Бұл затты 1985 жылдан бастап, медицина саласында қолдануға әлемдік Денсаулық сақтау ұйымы тыйым салған. Әсіресе, сәбидің жыныс мүшесін болашақта белсіздікке ұшырататын зат – «трибутилен» дейтін пәле. Бұл химикат адамның иммундық қабілетін орасан әлсіретеді.
Соңғы жылдары мектеп жасындағы оқушылардың өз-өзіне қол жұмсау оқиғасын жиі қайталануының дендеп кетуінің бір ұшы памперстің кесапатында жатыр. Себебіне үңілсек: «памперс» киіп ержеткен бала қай кезде, қай жерде, қандай күйде болғанына қарамастан(ұйықтап жатып та) дәретінке отырып қояды. Өйткені, ол балада дәретін уақыт пен орынға қарай реттеп, ұстап жүру қабілеті жойылған. Яғни, рефлекс әлсіз немесе қалыптаспай қалған. Сәби кезінде орнықпай қалған рефлекстің зардабын есейгенде тартпақ. Қысқасы, «памперстің» салдарынан дәрет сындыру рефлексі жойылып, «Энурез», яғни шыжың дертіне ұшыраған жасөспірім ақыры өзін-өзі мерт етіп тынады. Шыжың дерті балабақшаны қойып, мектептің жоғарғы сынып оқушылары арасында да көптеп кездеседі. Әрі жыл сайын көбейу үстінде. Дәретіне ие болмаудың ақыры қасіретті жағдайға әкеліп соғады. Ондай жағдайға ұшыраған баланың ішкі күйзелісін әдетте әркім түсіне бермейді.
Соңғы 25 жылда Еуропа елдерінде бала туудың азаюының бір себебі бедеулік пен белсіздіктің әсері деп жүр. Себебі, памперс киіп өскен баланың қуаты қырыққа жетер-жетпесте тоқырап қалады екен. Алла тағаланың жаратуы бойынша, ұл баланың мүшесінің ұшы мен ен қалтасының қалыпты температурасы болады. Жас бала памперске кіші дәретті жіберген кезде дене температурасы бірден жоғарылайды. Аздан кейін памперске сіңген зәр қайтадан суиды. Сөйтіп, қысқа аралықта бір күйден екінші күйге алмасқан температура аталық бездің дамуын тежейді. Демек, табиғи қуатын жойып жібереді. Бұндай жағдай қыз балаға да кері әсер етеді. Осыдан барып белсіздік пен бедеулік ауруына ұшырайды. Бұл – ұлтқа төнген үлкен қауіп. Халықты өсіретін де, өшіретін де – әйел! Қазіргі жас келіншектердің өз жанын аялап, жалқауланып, баласын бесікке бөлемей, памперс кигізуі қазақ халқын «өшіріп» жіберуі мүмкін. Сондықтан ері бар, әйелі бар «ұрпағым болса екен» деген әрбір қазақ қатты ойланулары керек.
«Тәрбие тал бесіктен басталады» - деп дана халқымыз тегін айтпаған. Ұрпақ тәрбиесі отбасынан басталып, мектепте жалғасады. Әсіресе, отбасының тәрбиесі жүйелі болуы тиіс. Әр ата-ана өзінің мінез-құлқымен, жүріс-тұрысымен, адами қарым-қатынасымен, бүкіл болмысымен балаға үлгі болуы тиіс. «Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілесің» деген халқымыздың қанатты сөзі бар. Біздің халқымыз жас ұрпақты тәрбиелеудің қарапайым түрін шебер пайдаланған. Әжелеріміз баланы ұйықтатқанда батырлар туралы жомарттық, мейірімділік, Отансүйгіштік тағы да басқа тәрбиелік мәні зор ертегілер, дастандар айтып ұйықтатқан. Мұның өзі баланың құлағына жақсы істерді сіңіру еді. Бала мұның барлығын есіне сақтап қалады да, адамгершіліктен аспайтын, жамандыққа баспайтын, елін-жерін сүйетін азамат болып шығады. Жастар тәрбиесі күрделі іс. Жастарға қамқорлық жасау елдің болашағына қамқорлық жасау болып табылады. Ұрпақтарымызды парасатты да білікті, мәдениетті де білімді етіп тәрбиелеп, олардың дүниетанымын жалпы адамзаттық деңгейде дамытамыз десек, бойында ұлттық және азаматтық намысы бар, елін-жерін сүйетін ұрпақ өсіргіміз келсе, бүкіл қоғамдық дамудың негізін келешек ұрпақ тәрбиесіне бағыттауымыз қажет.
Жазушы Мұхтар Әуезов: «Ел болам десең, бесігіңді түзе!» деп айтқан. Ал, бесіктің құрылымы балаға гигиеналық тәрбие беруге лайықталған әрі алып жүруге жеңіл, ықшам және берік. Ол баланың тазалығына өте қолайлы, өйткені арнайы қойылатын түбек пен шүмек баланың дәретін жаймай, таза және ұзақ ұйықтауына жағдай жасайды. Бұл үй шаруашылығымен айналысып жүретін анаға қалай қолайлы болса, көшіп-қонып жүргенде, баланың өзінің де денінің сау болып өсуіне де тиімді.
Бесіктің жабдықтары – түбек, шүмек, төсек, жастық, жөргек, қолбау, тізебау, тізе жастық, екі тартпасы. Шүмекті қойдың асықты жілігінен жасаған, ол айрықша аппақ болу үшін сүтке қайнатылған.
Жалпы ата-бабамыз бесікті қасиетті, құтты мүлік деп есептеген. Мұны Төле бидің мына бір әңгімесінен байқауға болады: Жоңғарлар шапқыншылығынан соң тоз-тоз болған ел таулы жаққа қарай босып, үдере көшкенде, екіқабат жас келіншек бос бесікті арқалап бара жатқан көрінеді. Сонда Төле бимен қатар келе жатқан кісі: «Мына бейшараның көрпе-жастығын тастап, бос бесікті арқалап келе жатқаны-ай», – дегенде, Төле би: «Баланың бесігі – кең дүниенің есігі ғой», – деген екен.
Қазіргі жан-жақты дамыған заманда адамның қажеттілігі үшін әртүрлі заттар, техника, жиһаздар шығып жатыр. Оның ішінде сәбилерге арналған кеуеттер де жоқ емес. Бұлар атам қазақ пайдаланған бесіктің орнын ауыстыра алмайды. Бесік баланың денсаулығына, ми қызметінің дұрыс дамуына үлкен септігін тигізеді. Бала бесікте таза әрі жылы жатады. Жаялығы құрғақ болғасын ұйқысы да тыныш болады. Арасында шешіп алып, аяқ-қолын созып, жаттығулар жасау керек. Бала бесікте жатпаған уақытта бесік көрпешелерін далаға күннің көзіне, қыста аязға жайып алу қажет.
Баланың тәрбиелі болып өсуіне берекелі отбасының әсері мол. Отбасының ең маңызды қызметтерінің бірі – тәрбие беру. Тәрбие тал бесіктен басталады. Баланы бесіктен тәрбиелеу қажет.
Бесікке жатқан бала дені сау, ұйқысы тыныш, дүниетанымы кең, өмірге құштар болып өседі. Тілі де ерте шығып, балабақшаға барғанда қатарластарынан оқ бойы озық тұрады. Олай болуы орынды да. Өйткені, бесікте жатқан бала ана әлдиімен ұйықтап, ана әлдиімен оянады. Бала бесікте жатып әуезді әнді тыңдап қана қоймайды, қоршаған ортамен қарым-қатынасқа түседі. Айналаны бағдарлайды, өмір сүру қағидаларымен танысады, әкесі мен анасын, атасы мен әжесін, бауырларын таниды. Олармен тілдесуді бастайды. Алғашқы айлардан бастап-ақ бала жекелеген буындарды айтып, сөйлей бастайды. Анасының еркелеткенін, кейіген сәттерін ажырата алады. Әкесінің жұмыстан келіп, құшағына алған сәттердің бәрі бала зердесінен өтеді. Уақыт келе, бала өскен сайын, көп нәрсені үйренуге айналадағы құбылыстарға зер сала бастайды. Баланы бесікке салып, өсіру аналарға көп көмек. Кейде анасы бар шаруаға үлгере алмай жататыны бар. Жас баланы тамақтандырып, бесікке салып қойып, әлдилей отырып, тамақ әзірлеуге уақыт табуға болады. Дер кезінде қажетті істерді атқарып жүріп, сәбимен ұзақ тілдесуді дағдыға айналдырған жөн.
Бесіктің ұрпақ үшін пайдасы ұшан-теңіз:
Біріншіден – қол-аяғын ербеңдетіп бос жатқан сәбидің ұйқысы тыныш болмайды. Киіндіріп бос жатқан бала тоңады. Ұйқысы қанбаған баланың зердесі толық жетілмейді. Бала ауру, әлсіз болып өседі.
Екіншіден – баланың мазасыздығы ананың психологиясына әсер етедi. Бұндай жайсыздық сүт арқылы сәбиге беріледі. Сондықтан бесікке жатпаған бала болашақта сабырсыздау болады.
Үшіншіден – баланы бесiктен шешкен кезде сәби керiлiп-созылып, рахаттанады. Денесінің әртүрлі күйде болуы оған демалыс сыйлайды.
Төртіншіден – сәбидің тұлабойы таза болып, тазалыққа бойы үйренеді.
Бесіншіден – бесіктегі баланың денесіне дымқыл, сыз дарымайды. Құрғақ болады. Ол мықты денсаулық кепілі. Әрі қол-аяғы сыптай болып өседі.
Алтыншыдан – бесік белгілі бір ритммен ғана тербетіледі. Баланың жүйке – жүйкесі бір жүйе, тәртіпке түседі.
Жетіншіден – бесіктегі балаға ана әлдиі, бесік жыры әбден сіңеді. Қайырымды, иманды, инабалы мінез қалыптасады. Бесік жырын тыңдаған баланың қанына ұлттық рухани –мәдени қасиет дариды.
Сегізіншіден – бесік сәбиді сырттан келетін кері энергия немесе тiл-көзден сақтайды. Кім болса сол, балдырған – балауса аға – апалары ойнатамын, жұбатамын деп көтеріп кете алмайды. Құлатып алу қауіпі жоқ.
Тоғызыншыдан – жаман айтпай жақсы жоқ, бала ауыра қалса, дәрі-дәрмек бергеннен гөрі, халық емін, әсіресе мал майымен, балмен сылау пайдалы екені белгілі. Ал осы емдік шараларды қолдану үшін бала ораулы, жылы жабулы болуы шарт. Ал жыбырлақ баланы орап қою да оңай шаруа емес! Осындай кезде бесік бірден бір көмекші болып табылады.
Оныншыдан – ұйықтап жатқан баланы бір бөлмеден бір бөлмеге көшіру, бір жаққа алып бару керек бола қалған жағдайда керуеттегі немесе жерде жатқан баладан гөрі, бесікте бөлеулі жатқан сәбиді көшіру оңайырақ.
Он біріншіден – кейбір аналар жас нәрестені қасына алып ұйықтайды. Ұйқы өліммен тең деседі халық. Көзі ұйқыға кеткен ана жанындағы баланы басып кету және оны тіпті байқамай қалу қаупі бар. Ал бесік одан сақтайды.
Он екіншіден – алаңдаған ананың ұйқысы да тыныш болмайды. Ал бесікте жатқан баласының қауіпсіздікте екенін сезген ана тыныш ұйықтайды.
Жас аналарға, балалы болғалы отырған болашақ аналарға айтар пайдалы кеңесім – сәбилеріңіздің бойын бесікке үйретудің қамын ерте жасаңыздар.
Алла Тағалаға шүкір, қазір егеменді ел болғанымыздың 25 жылдығының қарсаңында көп шаруа тындырылды. Алдағы уақытта Қазақ ұрпағының міндеті – экономикамызды дамыта отырып, ұлттық құндылығымызды қорғап, дамытып, сақтай отырып әлемдік қауымдастыққа кіру. Егер ұлттық құндылығымызды сақтай алмасақ жаһандануға жұтылып кетеміз. Жаһандануға жұтылып кетпей, Президентіміздің алға қойған мақсаты «Мәңгілік Ел» болып қалу үшін ұлттық құндылықтарымызды сақтап, қорғай білуіміз керек. Себебі, қазағымның ұлттық құндылықтары –ұлттың тірегі!
Ақтөбе медициналық колледжінің оқытушысы, дәрігер Нұрлан Ізденұлы ЕСЕНҒАЗЫ, 87014552854, WhatsApp, 87774088898, e-mail: yessengazy@mail.ru 30.08.2016 жыл.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
03-05-16 17:01
Іштен шыққан жау жаман!
«Бұрын, «Жеті атасын білмейтін ұл жетесіз» десе, бүгін «жеті ғасырын білмейтін ел жетесіз» дейтін заманда өмір сүріп отырмыз.» Ақселеу СЕЙДІМБЕК.
Елімізде 9 мамыр мерекесі таяған уақыттан бастап балабақша, мектептерде, колледждерде, жоғарғы оқу орындарында кейбір тәрбиешілер мен мұғалімдер, студенттер георгий(гвардия) лентасын тегін таратады. Балабақшалар мен мектептерде ата аналардың ұрықсатынсыз балалардың омырауына георгий(гвардия) лентасын тағып жібереді. Көзі ашық, көкірегі ояу ата-аналар георгий лентасын қоқысқа лақтырып тастаса, кейбір хабары жоқтар кеудесіне, көлігіне тағып алып жүреді. Осы мәселеге байланысты ойларымды қағаз бетіне түртіп жүр едім, енді жазудың орайы келген сияқты...
Бұған қатысты беларусь тарихшысы Анатолий Тарас былай дейді: «Мұның нағыз сұрқия екендігін ұғу үшін азаматтық ұстанымның керегі жоқ. Георгий кресі - патшалық Ресей әскерінің мадағы, георгий бауы КСРО марапаттарында ішінара қолданылғанымен кеңінен енгізілген емес. Бұл - нақұрыстық. Жақсы ниетпен жұмаққа барар жол да былғанғанын білеміз, егер Беларус жаулары біздің киелерімізді осылай былғағысы келсе, бұдан артық ештеңе ойластырудың қажеті шамалы».
Георгий(гвардия) лентасы деген не мағына береді?
«Сондай-ақ бүгін патша өкіметінің жазалаушы саясаты туралы шындықты айту ұлтаралық қақтығыстарды шиеленістіреді деген пікір тарауда. Ол қиянатты оқулықтардан алып тастауға болар, ал халық жадынан қалай алып тастаймыз?» Амангелді АЙТАЛЫ.
Ресей империясында XVIII ғасырдан бері әулие Георгий, Георгий кресті ордендерінде қолданылған. Оны алдынғы кездері ресейлік матростар бас киіміндегі кресттің үстіне орнатып таққан. Бұл – патшалық Ресейдің империялық рухының символы, біреудің жерін қарулы күшпен тартып алудың белгісі, патшалық империяның көрші елдерді отарлау саясатының ескерткіші. Георгиев лентасымен түрік-орыс соғысында орыс әскерлерінің үздік шыққан солдаттары марапатталды. Содан кейін Орта Азия мен Қазақстан, Қап тауы елдерінің жерлерін басып алуда ерлігімен көзге түскен орыс әскерлері, офицерлер мен мемлекеттік шенеуніктер марапатталған. Сібірді де, Қиыр Шығысты да осылай жаулап алған патшалық Ресей Еуразия құрлығындағы ірі державаға айналды. Қызылдар, яғни Совет армиясы 1917 жылдан бері георгий лентасын Ресейде ешқандай мемлекеттік сыйда қолданбады, марапат ретінде санамады. Ақтар, яғни Ресей империясының әскері 1914 жылы георгий лентасының өзін жеке бір марапат ретінде санап, қолдана бастады. Кейіннен георгий лентасы СССР марапат жүйесінде "Гвардия лентасы" деген атпен аталған еді. Бірақ, Ресейде 2005 жылдан бастап оны адамдар қайтадан "Георгий лентасы" деп шын атымен атап кеткен. Екіншідүниежүзілік соғыс кезінде фашист Гитлерге жақтасып, кейін жеңіліп қалған ресейлік фашистер георгий(гвардия) лентасын таққанын да ескеру керек. Сондықтан георгий(гвардия) лентасының Жеңіс күніне және қазақ халқына ешқандай маңызы да қатысы да жоқ.
Қазақ халқы неге георгий(гвардия) лентасын жек көреді?
«Қай елдің де болса түбіне бақ таласы мен тақ таласы жеткен ғой. Жалпы, мемлекетті құлатудың екі жолы бар: оның бірі ашық соғыс, бетпе-бет келіп күл-талқан ету, құлату; екіншісі-миссионерлер. Соңғысы қазір де санаға салмақ салып тұрғанын несін жасырамыз?» Мырзатай Жолдасбеков.
Христиандардың әулиесінің атымен аталған Георгий лентасын патшайым Екатерина екінші түрік пен мұсылман халықтарына қарсы соғыс кезінде арнайы шығарып, Қазақ елін жаулап алған әскерін осындай георгий лентасы бар наградалармен марапаттаған. Қазақстан Республикасының әскері – кешегі Кеңес әскерінің мұрагері емес, Тәуелсіз Қазақ елінің қарулы күштері. Георгий(гвардия) лентасы - басқыншы елдің үздік шыққан әскерлеріне берілетін айрықша белгі. Қазақ - ешқашан біреудің жеріне көз алартып, басып кірмеген халық.
Георгий(гвардия) ленталары Ресейден жеткізіліп, оны сол елдің біздің мемлекеттегі елшілігі және опасыздар таратады. Мұндағы мақсат не?! Мақсат - орыс рухын таныту, көтермелеу. Жыл сайын 9 мамырға қарай Ресей тарапынан бояуы қанық идеология саулайды. Ондағысы 9 мамырдағы Жеңісті тек қана Ресейге, орыс халқына телу арқылы посткеңестік халықтарды тағы бір өзіне тартуға тырысу және өзгелерге басымдық байқату. Қазақта іштен шыққан жау жаман деген бар. Осыған қарап өзіміз бағамдай берейік. Сайып келгенде осының бәрі өзімізге байланысты. Бұқаралық ақпарат құралдары арқылы көбірек насихаттасақ жөн болар еді. Қазақы қамсыздығымызға салмай қазірден бастап мектеп, университет қабырғаларында үндеу жүргізуіміз керек. Сіз бен біз болып қолға алсақ аты өшкір «георгий» лентасын жоямыз деген үміттемін.
Сәлеммен: Ақтөбе қаласы, Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ.

08.04.2016 жыл.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
21-04-16 20:18
ДӘРІГЕРДІ ЖОЛЫНАН ҚАЛДЫРҒАН ҒАЖАЙЫП ДҰҒА

Пәкістандық дәрігер Ишан Хусейни медицина саласында жасаған ерен еңбегі үшін марапат алуға халықаралық бір конференцияға бара жатқан еді. Ұшаққа отырады. Бірақ ауа райы күрт өзгеріп, найзағай ойнағандықтан ұшақ ең жақын жердегі әуежайға қонуға мәжбүр болады. Бұдан кейінгі ұшақ 16 сағаттан соң ұшатын еді. Ызалы түрде:
«Ол конференцияға міндетті түрде үлгеруім керек. 16 сағат күте алмаймын» дейді ашуға мінген дәрігер. Әуежай қызметкерлері баратын қаласы 6 сағаттық жерде екенін, қаласа машина жалдаn бара алатынын айтты. Хусейни асығыс жолға шығады, бірақ қатты жаңбыр жолды көрсетпей, ақыры соңында селдің салдарынан көлік жолда жүре алмайтын жағдайға жетті.

Дәрігер жолдың шетіндегі ескі бір үйдің есігін қағып, жылдам ішке кірді. Үйде қарт бір әйел отыр еді. Дәрігер асығыс түрде оған: «Телефоныңды бере тұршы, қоңырау шалуым керек», деген кезде әйел: «Балам-ау, көрмей тұрмысың? Бұл жерде телефон түгілі электр қуаты да жоқ. Келе ғой біраз демал, тамақ іш, шәй іш содан кейін ол жұмыстарыңды көре жатарсың», - дейді. Жігіт шарасыз түрде қарт кісінің айтқандарына келісіп, біраз жылынып, тамақтанып болып шәй ішіп отырған уақытта әйел кісі намаз оқып, ұзақ дұға етіп, Аллаға жалбарынды. Хусейни назар салып қарап әйелдің бір бесікті тербетіп жатқанын және бесікте қимылсыз кішкентай нәрестенің жатқанын көрді. «Мұншалық жылап дұға қылардай не жағдай болды? Мынау кімнің баласы, апатай?\" – деп сұрайды. Қарт әйел: \"Бұл – анасынан да, әкесінен де жетім қалған немерем. Ауыр дерті бар. Жақын маңайдағы ешбір дәрігер емін таба алмады. Ишан Хусейни деген дәрігер бар екен, емін тек сол біледі дейді. Бірақ ол өте алыста, оған жету үшін бірнеше күн жол жүру керек. Шарасыздан «Алла бұл сәбидің дертін жеңілдеп, шuпасын берсін» деп Аллаға дұға қылудамын.
Сол сәтте дәрігер Хусейни көз жасына ерік берген еді, екі бетін жас жуған күйі: «Орныңнан тұрa ғой апатайым!!!. Алла сенің дұғаңды қабыл қылды. Сенің дұғаң көкте найзағай ойнатыn, ұшақты жерге қондырды, аспаннан жаңбыр жауғызып, жер жүзін селге айналдырып, мені сізге алып келді» деген екен. Алла тағала құлдарына қалағанын осылайша береді.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
17-04-16 20:08
«Сондай-ақ бүгін патша өкіметінің жазалаушы саясаты туралы шындықты айту ұлтаралық қақтығыстарды шиеленістіреді деген пікір тарауда. Ол қиянатты оқулықтардан алып тастауға болар, ал халық жадынан қалай алып тастаймыз?» Амангелді АЙТАЛЫ.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
01-04-16 06:20
Бұрын, «Жеті атасын білмейтін ұл жетесіз» десе, бүгін «жеті ғасырын білмейтін ел жетесіз» дейтін заманда өмір сүріп отырмыз. Ақселеу СЕЙДІМБЕК.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
09-03-16 20:52
Алда келе жатқан 14 наурыз мерекесі құтты болсын!
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
09-03-16 20:51
Құлжабай би Бекқұлыұлы.
Әр дәуірдің ұрпақтары өзінің тарихы, арғы аталары, 7 атасы, тегі туралы мақтанышпен айтып, бабаларының ерлігін, елдігін өнеге тұтып отырады. Үлгі тұтатын тұлғасын ұрпақтан-ұрпаққа жалғасын тауып, атының өшпеуін қалайды. Олардың айтқан сөздерін аңыз қылып, мақтанышпен айтады. Өткенін ұлықтап отыру қазақтың қанына сіңген қасиет... Біздің Құлжабай би Бекқұлыұлы да сондай. Таз руы мақтанатын нар тұлғалардың бірі еді...
Құлжабай Бекқұлыұлы – Атырау - Жайық - Жем - Ойыл өңіріне атағы кең танылған белгілі би, ел басшысы. Халықтың азаттығы жолында күрескен. Тегі жағынан Таз руының Келдібай атасынан, мұның кейінгі ұрпақтары «Құлжабай» атанған.
Сырым Датұлының бастауымен 1783-1797 жж. болған ұлт-азаттық қозғалысына қатысқан. Сырымның сенімді серіктерінің бірі болған. 13 жасынан бастап билік айтыпты. Бүгінде ұрпақтары Атырау, Ақтөбе, Батыс Қазақстан облыстарында тұрады. Аумалы-төкпелі, қилы заманда ғұмыр кешкен бидің баталы сөздері ел аузында.
«Өткенге-өрел, кеткенге-салауат»
Бірде үш жүздің билері бір кісінің өліміне байланысты бітпес дауға түсіпті. Оған кіші жүзден барған би Бекқұлыдан оның екінші баласы Құлжабайды сұрап алып, өзіне қосшылыққа ертеді.
Билер барған соң дауды бірнеше күн бойына шеше алмапты, келісімге келе алмапты. Сабылып жүрген биден бір күні қосшы баласы Құлжабай сұрапты.
- Аға, мұншама неге сабылдыңыздар, мәмілеге келетіндей уақыт болды емес пе?!
Би ортақ шешімнің жоқтығын айтыпты. Сонда Құлжабай бала:
-Оның сасатындай несі бар?! «Өткенге-өрел, кеткенге-салауат» десе мәселе тыным таппай ма?! – депті.
Бұған ден қойған Би келесі басқосқанда осыны айтыпты. Отырғандар оған риза болып, келісіпті. Бірақ бас би оған сұрақ қойыпты:
- Бәленшеке, мұны бұрын неге айтпадың? Саған мұны айтқан кім?
Би өзіне ақылды кім бергендігін айтыпты.
Осындай шешендік-тапқырлық сөздерін ұрпақтары жыр қылып айтып жүр.
Құлжабай би Бекқұлыұлы Нұралы ханды тақтан түсіруді талап еткен «55-тің талапхатына» қол қойды, елде халық сайлайтын жаңа мемлекеттік құрылым болуын жақтады. Тағы бір айта кететіні сол кездегі патша тәртібін бұздырып, 1786 ж. өз руының 3000 үйінің Жайықтың оң жағалауына өтуіне рұқсат алды. Оның есімін алған дербес рулық ата қалыптасты.
Құлжабай би парасатты басшы, ақылман аға, көреген көсем ретінде өз елін талай рет тағдыр соққысынан аман алып шықты, үнемі ел қамын жеп, оларды ұлттық азаттық көтеріліске көтерді. Бетке ұстар азамат, сол кездегі білікті билердің бірі ретінде мемлекеттік маңызды істерге үлкен жігермен араласты. Өзінің тұрғыластары Тұрмәмбет, Көккөз, Сегізбай билер сияқты пәтуалы сөзімен, берік билігімен қозғалыстың бүкіл барысына өзіндік ықпал еткен ардақты ақсақал, азаттық үшін көппен бірге ұлы істерге араласқан абзал азамат болған.
Өкімет орындарының жергілікті халыққа оң жағалауға еркін жүруге ризашылық берген. Би көбінесе Сырым батырды қолдап жүрді. Бұл әсіресе, Ералының хандық таққа отыруына қазақтың игі жақсылары қарсы болған тұсында айқын аңғарылды.
Ресейдің патша өкіметі демократиялық сипатта болған 1789 жылғы Ұлы француз буржуазиялық революциясының ықпалынан қорқып, Кіші жүзде хан өкіметін қайта орнатуға ұмтылды. Самсаған әскердің және қоқан-лоқының күшімен Ералы Әбілқайырұлы 1791 жылы хан болып сайланған. Сырым бастаған азғантай топ оған бірден-ақ қарсы болды. Зеңбіректен қорыққан көпшілік ағаман келісімін алғашқыда берсе де, кейін Сырым бастаған көтерілісшілердің ықпалымен Ералыға қарсы шыға бастады. Олар 1772 жылдың 10-маусымында Орынбор шекаралық істер экспедициясына жолдаған хаттарында халық қалауын былайша жария етті: “...Егер патша ағзам Әбілқайыр әулетінен біреуді хан етіп сайлағысы келсе, біз оған қарсы болмас едік, бірақ біз, қырғыз-қайсақ (қазақ – А.Ә.) жұрты, Ералының хан болғанына қарсымыз, себебі, ол жасының келгеніне байланысты бұл орынға лайық емес. Сондықтан, Ералы жүз ішіндегі айтыс-тартысты, тағы да басқа толып жатқан істерді шешуге шамасы келмейді. Осы себептерден оған халық риза емес...” (“Казахско-русские отношения в ХVІІІ-ХІХ в.в.(1771-1867 г.г.). Сб. документов и материалов. А.-А., 1964, 135-137-беттер).
Хатқа қол қойған 14 ағаман (старшындар – А.Ә.) өздерінің қалаған басқа бір адамын халықтың сайлап қоюына рұқсат берілуін талап етті. Кейіннен олар сұлтан Есентайды өздеріне хан сайлап алады. Аталмыш хатқа Шекті Сегізбай, Ысық Сұлтанбек, Шеркеш Тұрмәмбет, Беріш Бөдене билермен қатар Құлжабай би де өз мөрін соқты. 14 ағаманның бұл ісі Сырым тобының азайып қалғанына қарамастан батыл әрекеттерден бас тартпаған өжеттігін, табандылығын әйгілейді.“14-тің” тобының мұндай ісі нәтижесіз кеткен жоқ, көпшілік бірте-бірте олардың жағына шыға берді. Сөйтіп, патшаға тағы да хат жазылып, Ералыны өзгерту талабы қойылғанда, яғни, 4-қаңтар 1794 жылы олардың қатары 200-ге жуықтады.
Аталмыш деректер Құлжабай бидің ел өміріндегі аса маңызды оқиғаларға белсене араласып, өзіндік үлес қосқандығына, жұртшылықтың лайықты құрметіне бөленіп келгендігіне тура меңзейді. Ұрпақтары барда аты өшпейтіні де мәлім.
Бү¬кіл саналы ғұмырын хал¬қы¬¬ның, елінің игілігі жолында еңбек етіп, артында өшпес із қалдырған Құлжабай бидің есімі жадымызда мәңгі сақталады. Десекте қазақ билерінің еңбектері ескеріліп, аттары түрлі атауларға ие болып жатқанда, Құлжабай биге ондай бақ бұйырмағаны бізді іштей қынжылтады. Біздің бүгінгі базынамыз–Құлжабай би Бекқұлыұлының атына ауыл, көше атын беру жайы. Ел тірлігіндегі шежіренің бір парағына өзінің таңбасын қалдырған бабамыздың атын алып беруді ұрпағы қолдап, игі ниетіміз ел арасында қолдау тапса деймін. Осындайда руханиятқа жанашыр, жігерлі бас¬шылардың көмегі де керек.
Қазақ халқы өзінің шыққан тегін, өсіп-өнген жерін, ата-бабасын ұмытпай, тарихын тасқа қалап отырған. Бізде бабамыздың болмыс-бітімін, ежелден келе жатқан даналық сөздерін, рухани құндылықтарын шашасын шығармай, шашып-төкпей болашақ ұрпаққа аманаттасақ дейміз.
Өскелең ұрпаққа шыққан тегін білуге, елінің, жерінің қадір-қасиетін ұғынуға жол сілтеп, үнемі тарихқа шолу жасап, одан тағылым алу қажеттігін ескертіп оты¬руымыз керек.

Ақтөбе медицина колледжінің оқытушысы,
дәрігер Нұрлан Ізденұлы ЕСЕНҒАЗЫ,
87014552854(ватсап), 87774088898, 87477532420,
e-mail: yessegnazy@mail.ru

09.03.2016 жыл.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
05-03-16 18:39
Қымбатты арулар! Алда келе жатқан көктемнің осы бір ең жарқын мерекесі – 8 Наурыз Халықаралық әйелдер күнімен Сіздерді шын жүректен құттықтаймыз!
Әр шаңырақтың ырысы ортаймасын, балаларыңыз бен жақын-жұрағаттарыңыздың барлығы да аман-сау, денсаулықтары мықты болып, Сіздердің әрқайсыңыздың жан-жүректеріңізден ертеңгі күнге деген сенім мәңгілік айнымасын!
Сіздер бір отбасын емес, бүкіл әлемді аялы алақандарыңызбен тербете алатын, адамзат баласының ары, рухы, жігерісіздер. Қазақ еліндегі бейбіт тірлік пен бірліктің, жарқын болашаққа деген сенімнің, ізгілік пен мейірімділіктің ұйытқысы да өздеріңіз.
8 Наурыз мерекелеріңізбен құттықтай отырып, дендеріңізге саулық, шаңырақтарыңызға шаттық, ырыс-құт тілейміз. Әр таңдарыңыз арайлап атып, күндеріңіз нұрға толсын!
Мерекелік сәлеммен: Нұрлан Ізденұлы ЕСЕНҒАЗЫ әулеті!

Ақтөбе қаласы – 2016 жыл.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
27-02-16 06:44
ҚҰЛЖАБАЙ БИ БЕКҚҰЛЫҰЛЫ
(ХҮІІІ-ХІХ ғғ.)
Қазақ халқының орыс отаршылдығынан құтылуы үшін 30 жылдай уақыт (1773-1801 жылдары) күрескен ұлы күрескер Сырым бабаның сенімді серіктерінің бірі болған Құлжабай би Бекқұлыұлы Кіші жүздегі он екі ата Байұлының Таз деген руының Келдібай атасының ұрпағы болатын. Ардақты азаматтың есімі бүгінде тұтас бір арысқа – Құлжабай арысына негіз болып отыр. Ол да тегін емес. Парасатты басшы, ақылман аға, көреген көсем ретінде өз елін талай рет тағдыр соққысынан аман алып шықты, үнемі ел қамын жеп, оларды ұлттық азаттық көтеріліске көтерді. Бүкіл Таз руының бетке ұстар азаматы, сол кездегі білікті биі ретінде мемлекеттік маңызды істерге үлкен жігермен араласты.
Тарихи құжаттарды бағамдасақ, Құлжабай би өзінің тұрғыластары Тұрмәмбет, Көккөз, Сегізбай билер сияқты пәтуалы сөзімен, берік билігімен қозғалыстың бүкіл барысына өзіндік ықпал еткен ардақты ақсақалдардың бірі болғандығына көңіл тоғайтамыз. Қазақ елінің азаттығы үшін көппен бірге ұлы істерге араласқан абзал азаматтың тұлғасы ерекше көрінеді.
1783-1797 жылдары отаршылдыққа қарсы көтерілген қазақ халқы Нұралы ханды отаршылармен сыбайлас деп түсінді. Олардың атынан орыс патшасына жазылған хатқа – “55-тің талапхатына” барлығы 55 батырлар, билер мен ақсақалдар қол қояды, бұл хат Кіші жүз ханы Нұралының тағдырын шешеді, ол хандықтан түсіріледі.
Көтерілісшілердің қозғалыстың алғашқы кезеңіндегі екінші бір ірі жеңісі – қазақтардың Жайық өзенінің оң жағалауына көшіп-қонуға рұқсат алуы еді. Патшаның 1756 жылғы жарлығымен әлгіндей өтуге тыйым салынған болатын. Өкімет орындарының жергілікті халыққа оң жағалауға еркін жүруге ризашылық берген 1787 жылғы 5-ші сәуірде құрастырылған ведомостісіне сенсек, Құлжабай би Бекқұлұлына 3000 шаңырақ бағынды, бұл осындай рұқсат алған барлық 45 мың шаңырақтың саны жағынан үшінші орын алатындарының бірі еді “ең көбі – 10 мың, одан кейінгісі – 7 мың шаңырақ болатын). Бидің ауылы өз руластары Күрті (Құртқа - ?) ұлы Есенбай бидің (орысша құжатта “Курткин” делінген –А.Ә.) және Мыңдәулет батырдың ауылдарымен бірге (олардың әрқайсысында бір мың шаңырақтан болды) Гурьев қалашығына қарсы Ақтөбе шатқалын жоғары өрлеген аумақта көшіп-қона алатын болды (Сонда, 87-бет).
Құлжабай бидің көтерілісшілер арасында беделді болғандығын тағы да мыналардан көреміз: ол 1785 жылдан кейін де көпшілік болып қабылдаған шешімдерге ризашылығын бүкіл ру атынан беріп отырды: 1792 жылы да, 1794 жылы да осылай болды.
Би көбінесе Сырым батырды қолдап жүрді. Бұл әсіресе, Ералының хандық таққа отыруына қазақтың игі жақсылары қарсы болған тұсында айқын аңғарылды.
Ресейдің патша өкіметі демократиялық сипатта болған 1789 жылғы Ұлы француз буржуазиялық революциясының ықпалынан қорқып, Кіші жүзде хан өкіметін қайта орнатуға ұмтылды. Самсаған әскердің және қоқан-лоқының күшімен Ералы Әбілқайырұлы 1791 жылы хан болып “сайланған-ды”. Сырым бастаған азғантай топ оған бірден-ақ қарсы болды. Зеңбіректен қорыққан көпшілік ағаман келісімін алғашқыда берсе де, кейін Сырым бастаған көтерілісшілердің ықпалымен Ералыға қарсы шыға бастады. Олар 1972 жылдың 10-маусымында Орынбор шекаралық істер экспедициясына жолдаған хаттарында халық қалауын былайша жария етті: “...Егер патша ағзам Әбілқайыр әулетінен біреуді хан етіп сайлағысы келсе, біз оған қарсы болмас едік, бірақ біз, қырғыз-қайсақ (қазақ – А.Ә.) жұрты, Ералының хан болғанына қарсымыз, себебі, ол жасының едәуірге келгеніне байланысты бұл орынға лайық емес. Сондықтан, Ералы жүз ішіндегі айтыс-тартысты, тағы да басқа толып жатқан істерді шешуге шамасы келмейді. Осы себептерден оған халық риза емес...” (“Казахско-русские отношения в ХҮІІІ-ХІХ в.в.(1771-1867 г.г.). Сб. документов и материалов. А.-А., 1964, 135-137-беттер).
Хатқа қол қойған 14 ағаман (старшындар – А.Ә.) өздерінің қалаған басқа бір адамын халықтың сайлап қоюына рұқсат берілуін талап етті. Кейіннен олар сұлтан Есентайды өздеріне хан сайлап алады. Аталмыш хатқа Шекті Сегізбай, Ысық Сұлтанбек, Шеркеш Тұрмәмбет, Беріш Бөдене билермен қатар Құлжабай би де өз мөрін соқты. 14 ағаманның бұл ісі Сырым тобының азайып қалғанына қарамастан батыл әрекеттерден бас тартпаған өжеттігін, табандылығын әйгілейді.
“14-тің” тобының мұндай ісі нәтижесіз кеткен жоқ, көпшілік бірте-бірте олардың жағына шыға берді. Сөйтіп, патшаға тағы да хат жазылып, Ералыны өзгерту талабы қойылғанда, яғни, 4-қаңтар 1794 жылы олардың қатары 200-ге жуықтады.
Аталмыш деректер Құлжабай бидің ел өміріндегі аса маңызды оқиғаларға белсене араласып, өзіндік үлес қосқандығына, жұртшылықтың лайықты құрметіне бөленіп келгендігіне тура меңзейді.
Құлжабай бидің ұрпақтары да оның өзі сияқты отаншыл азаматтар, білікті билер болып өсті. Құлжабайұлы Қалыбайдан туған жеті баланың ең үлкені Масақбай да би атанды. 1824 жылы 3-қаңтарда Кіші жүз зиялылары Орынбордың генерал-губернаторы П.К. Эссеннен Жәңгір сұлтанды хан етіп бекітуді сұрап хат жазғанда ол өз мөрін басады (“Материалдар”, 461-бет).
Масақбай бидің төртінші інісі Қалмырзадан(Құлжабайұлы Қалыбайдың баласы) туған Дәден болыс(Қалмырзаның балаларыАймырза, Жолжан, Қауленнің інісі), би, батыр, әулие ретінде халық құрметіне ие болды.
Ал, Құлжабай бидің төртінші ұрпағы Бектұрлиев Байшығанның жерлесі Байжан Атағожиевпен бірге Атырау облысының Жылыой ауданы жерінде 1944 жылы неміс фашистерінің диверсант-десанттарына қарсы күресте жасаған ерлігі Республика Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 50 жылдығына арналған мерекелік баяндамасында аталып өтті.
Атақты күрескер бидің, абзал азаматтың алтыншы бір ұрпағы Есенгелді Нұршаұлы Нұршаев Атырау облысы әкімінің орынбасары ретінде Отанына қызмет жасады.
Атырау облысының Жылыой ауданы мен Ақтөбе облысының Ойыл ауданында Құлжабай би ұрпақтары көптеп саналады.
Сырым бабаның ұлы күрестегі бір серігі Құлжабай би Бекқұлұлы, міне, осындай азамат, билікті би, білікті ел басшысы болған адам еді.
Ақтөбе қаласынан бір көшенің атын, Ойыл ауданында бір ауылдың атын Құлжабай би атамызға беретін уақыт та болған сияқты.

Ақтөбе медицина колледжінің оқытушысы,
дәрігер Нұрлан Ізденұлы ЕСЕНҒАЗЫ,
87014552854(ватсап), 87774088898, 87477532420,
e-mail: yessegnazy@mail.ru
26.02.2016 жыл.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
21-02-16 16:47
Ерте замандарда Сақ(Скиф) дәуірінен – Анхарсис, Әди, Ишбақай, Тұмар, Зарина, т.б. және Ғұн дәуірінен – Мөде (Мете) қаған, Аттила (Еділ патша), т.б. және Көк Түрік заманынан – Бумын қаған, Естеми хан, Білге қаған, Күлтегін, т.б. сондай-ақ, Керей мен Жәнібек хандар, Әбілқайыр хан, Хан Абылай, Хан Кенесары, Төремұрат, Нарынбай, Өтен батырлар, Сырым Датұлы, Құлжабай би, Қабанбай, Бөкенбай, Махамбет, Исатай батырлар т.б. сияқты арғы ата-бабаларымыздың асыл қаны біздің Қазақ халқына ғана дарығандай.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
07-02-16 09:35
... Д.А.Қонаевтың Асанбай Асқаровқа айтқан сөзi: "Орысты ренжiтсең Мәскеуге шабады, қазақты ренжiтсең қайда шабады? Өзiңнiң алдыңа айналып келедi, Асанбай. Орыстың артында тұрған Мәскеуi бар. Казақтың артында Мәскеуi жоқ, қазақтың Мәскеуi - бiздермiз Асанбай, қолыңнан келгенше қазақты жылатпауға тырыс, қорлыққа берме. Қорлыққа көнген халық зорлыққа да көнетiн иiсалмас, ынжық болып кетедi. Ұлт өзiнiң мүддесiн өзi қорғай алатын дәрежеге жетуi керек. Кезiнде қазақтың жанын сақтап қалсақ екен дедiк қой..., бiз ол дәуiрден өттiк. Ендi қазақтың рухын, намысын сақтауымыз керек."..
Ақан
a_z79@mail.ru
27-01-16 07:44
Ассалаумағликум Нұрлан аға, Ақтөбе облысында Таз Келдібай, Жантай руынан ұрпақтар бар ма? 87015533291, Ақан Аманжолұлы Мамбетиязов, Атырау облысы Жылыой ауданы Құлсары қаласы
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
24-01-16 20:01
ЕЛІМ-АЙ

Қаратаудың басынан көш келеді,
Көшкен сайын бір тайлақ бос келеді,
Елім-ай, Елім-ай.

Ел-жұртынан айрылған жаман екен,
Қара көзден мөлтілдеп жас келеді,
Елім-ай, Елім-ай.

Мына заман қай заман? Бағы заман,
Баяғыдай болсайшы тағы заман,
Елім-ай, Елім-ай.

Атадан ұл, енеден қыз айрылды,
Көздің жасын көлғылып ағызамын,
Елім-ай, Елім-ай.

Мына заман қай заман? Қысқан заман,
Бақыт құсы алаштан үшқан заман,
Елім-ай, Елім-ай.

Көк аспаннан топырақ пен шаң борады,
Күні суық қаңтардан, қыстан жаман,
Елім-ай, Елім-ай.

Қош аман бол, Қаратау, атам өлкем,
Төрт түлік пен ел екен жердің көркі,
Елім-ай, Елім-ай.

Бақ, байлықпен даңқты алаш ұлы,
Қайсы жұрттың болар-ау келекесі,
Елім-ай, Елім-ай.

Қош аман бол, Қаратау, ел өлкесі,
Жердің кетер ел ауса берекесі,
Елім-ай, Елім-ай.

Ханзададай, ханшадай өскен ұл-қыз,
Қайдан енді табады берекесін.
Елім-ай, Елім-ай.
Соңғы кезде мектеп бітірген жастар осы қазақ халқының басына төнген қауіп-қатер, азап-қиыншылықты, боскан елдің мұң-зарын толғайтын тарихи сазды өлеңді білмейді.
Ал депутаттар мен мемлекеттік қызыметкерлер осы Елім-ай деген өлеңді білеме екен?
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
21-01-16 05:14
Мұхамбеткәрім ҚОЖЫРБАЙҰЛЫ жазған "Шыңғыс ханның тегі Адай" кітабы маған ұнады. Бұл еңбекте қазақ тарихы, қазақтың тектік, рулық шежіресі, ақын-жыраулардың шежіре-дастандары, жер, су, тау, елді мекен аттары, ел аузындағы шежірегі қатысты қанатты сөздер, әлем елдерінің қазақ жайлы және қазақ ғалымдары мен тарихшыларының соңғы кездегі жазылған зерттеу еңбектері сарапқа салынады. Қазақтың салт-дәстүр, әдет-ғұрыптары, мәдениеті, дүниетанымы бұдан 800 жыл бұрынғы Шыңғыс хан заманындағы жазба деректерде және осы күнге дейін шығарылған фильмдерде көрсетілген қазақ өмірімен салыстыра зерттеліп, бәрінің үндесіп жатқаны айшықталған және сын жазылған. Оқып көріңіз, өкінбейсіз!
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
12-01-16 18:05
Ұсыныс!
Студент жастардың көбі Әзілхан Нұршайықовтың махаббат жөніндегі кітаптарын сұрасаң дым білмейді! Бірақ ғашықтар күнін шет елдердегіше қашан, қалай тойлау керек екенін өте жақсы біледі.
Ғашықтар күні қарсаңында әйгілі жазушы Әзілхан Нұршайықов пен оның сүйікті жары Халима Өзақанова жайлы болса нұр үстіне нұр болар еді!
«Қыз тәрбиесі - ұлт тәрбиесі», «Қыз бала - болашақ Ана».
Қыздарым! Cендерге айтарым: Жандарыңда жүрген жігітті ақылмен, әдептілікпен, сыпайы мінезбен, сүйкімді назбен тізгіндей біліңдер. Жігіттің жұлқынған асау жүрегін адамгершілік асыл қасиеттермен бұйдалаңдар, арақ ішкізбеңдер. Айқайға жуытпаңдар. Ақыл анадан тарайды. Қыздан қылық, тәрбие, тәлім туындайды. Жігіт жаныңда жүрсе жолдасың, жауға шапса жолбарысың, ортада жүрсе орманың, шетке шықса қорғаның. Бірақ оларды жұрт көзінше сүйісіп, сүйкеніп тұруға үйретпеңдер! Оларды жарбаңдатып, жабыса құшақтатпаңдар, адамның асыл сезімін ардақтап, бүркеп, қымтап ұстауға баулыңдар. Олардың нәпсісінен намысын биік ұстауға тәрбиелеңдер. Өмірдің ләззаты адал достыққа, айнымас қамқорлық, асыл махаббатта екенін естен шығармаңдар. Әзілхан Нұршайықов.
Әзілхан мен Халима жөнінде жастарға оқу орындары шығарма жаздырса қазақ қыздары рухани бай, намысты, әдет-ғұрып, салт-дәстүрімізге сай өсуіне ықпал етіп, қазіргі заманның өнегелі, тәрбиелі азамат болып өсуіне насихат болар еді.
Ақтөбе қаласы, Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ, 87014552854.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
31-12-15 04:13
Жаңа 2016 жыл, Мешін жылы құтты болсын!
Жаңа жыл! Жаңа күн! Жаңа өмір!
Жаңа жыл- жаңа үміттер мен жаңа жоспарлар. Сіздерге жаңа жетістіктер мен кәсіби табыстар тілейміз. Бұл жыл жақсы өзгерістерге, қуанышты кездесулерге, бақытты оқиғаларға толы болсын! Баршамыздың тасымыз өрге домалап, отбасылық бақытқа кенелейік, жан жылылығына бөленейік! Мерекелік кештің қуанышқа толы көңілді сәттері жыл бойына әрбір шаңырақта сақталсын! Жаңа 2016 жыл, Мешін жылы құтты болсын! Ескі жыл есіркеп, Жаңа жыл жарылқасын!
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
27-12-15 08:15
1967 жылы Қазақстан баспасынан шыққан профессор Х.Сүйіншалиевтің «Қазақ әдебиетінің қалыптасу кезеңдері» атты ғылыми еңбегінде мынадай тарихи дерек кездеседі; - қазақтың сол кездегі мекеніне, жеріне, жайылым қонысына ой бөлмей, Ойыл, Жем бойын қоныстанған елді басқа жерге көшірген Жәнібек ханға қарсы болып Асанқайғы баба былай дейді;
...Ойыл деген ойынды,
Отын тапсан тойынды
Ойыл көздің жасы еді.
Ойылда кеңес қылмадың
Ойылдан елді көшірдің –деп Асан Қайғы жыр жолына Ойыл сөзін бірнеше рет қосады.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
18-12-15 19:07
Х А Б А Р Л А Н Д Ы Р У!
Ақтөбе облысы, Ойыл ауданы, Қаракемер ауылының қасында, Ойыл өзенінің бойында, Қипы деген керемет жерде әулие Қипының моласы бар. Әулие Қипының моласының басына адамдар шипа іздеп осы күнге дейін түнейді.
Қипы атамыз 12 ата Байұлы, Таз руына жатады. Қипы атамыздың басына ас беріп, кітап шығарып, басына адамдар түнейтін үй саламыз ба деген жоспар бар.
Қипы атамыздың ұрпақтары болса маған хабарласуын сұраймын.
Ақтөбе қаласы, дәрігер Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ 87014552854(ВатсАпп),87774088898, 87477532420, e-mail: yessengazy@mail.ru
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
16-12-15 07:38
16 желтоқсан Тәуелсіздік күні мерекесі құтты болсын!
Қазақ халқы Тәуелсіздікті көп жылдар зарыға күтті. Тәуелсіздікті аңсаған, өз ойларын ортаға салған қаншама қазақ елінің білімді азаматтары құрбан болды. Көзі ашық, көкірегі ояу қазақ жастары 1986 жылы желтоқсан айында Совет Одағының озбыр саясатына қарсы өз наразылықтарын білдірді. Сын болмай мін болмас дегендей. Сол кезде Совет Одағы жастардың талабына мән беріп, оң шешім шығарудың орнына, әскери күшпен жастардың жігерін басып тастауды қолға алды. Қаншама қазақ қыз-жігіттерін соққыға жығып, қудалап, қамап, қорлап, қырып қазақ халқының намысына тиді. Аллаға шүкір Совет Одағы құлап, мемлекет ретінде жойылды, Қазақ елі Тәуелсіздік алды, Қазақ ССР-ен Қазақстан Республикасы болып өзгерді. Ата-бабаларымыз сан ғасырлар бойы аңсап өткен азаттық алдық, елімізге егемендік әкелді. Қазақ елінің Тәуелсіздігі бәріміздің ең басты құндылығымыз. Мың өліп, мың тірілген қазақ халқы, барлық қыйыншылыққа шыдады, сабырлық, төзімділік, салқынқандылық танытты, Алла тағала қолдап, ата-баба әруағы оңдап қазақ халқының бағы ашылды. Қанымызға біткен тектілігіміздің арқасында Тәуелсіздікке қол жеткізгеніміздің өзі қазақ халқы үшін үлкен олжа деседе болады. Ендігі мәселе – Тәуелсіздігімізді бүгінгіденде нығайтып, мемлекеттігімізді бекіте түсу. Қазақстан Республикасы мемлекет, қазақ халқы ұлт ретінде қайта жаңарды. Қазақ халқы үшін Тәуелсіздіктен қымбат еш нәрсе жоқ.
Қазақ халқын алыс- жақын жер бетіндегі барлық мемлекеттер танып білді, Алла тағала қолдап, 24 жылдың ішінде ата-бабамыз армандаған мақсаттарының бәрі орындалды деседе болады. Көрші елдермен шекарамызды белгілеп-бекіту, тілімізді дамыту, тарихымызды түгендеу, әдет-ғұрып, салт-дәстүрімізді сақтау, дінімізге сыйыну, экономикамыздың өркендеуі, ішкі және сыртқы саяси тұрақтылық, халық аралық татулықтарды дұрыс жолға қоя білген Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы қазақ халқының маңдайына біткен бақыт болды. Осындай қыруар еңбегінің арқасында Қазақстан Республикасы ЕҚЫҰ-на төрағалық міндетін абыроймен атқарды, Ислам елдері конференциясына төрағалық ету мәртебесіне ие болды. Бұл қазақ халқы үшін үлкен абырой, жоғары, биік мәртебе, елдің атын ер шығарар дегендей емес пе?
Қазақстан Республикасында әртүрлі себептермен қоныс аударып уақытша болсада тұрып жатқан өзге ұлттар Қазақ елін құды бір жерұйыққа бағалайды. Себебі қазақ еліне әр түрлі жағдайға байланысты келген өзге ұлттарды қазақ халқы қонақжайлылығымен, дарқандығымен, мейірмандығымен және қыйналған кездерінде бір үзім нандарын бөліп берген қайырымдылығымен ұлт ретінде аман есен алып қалды. Аштықта жеген құйқаның дәмі кетпес дегендей, Қазақ елінде тұрып жатқан өзге ұлттардың қазақ халқына деген достығы мәңгілік деп айтуға болады. Ендеше Қазақ елінің Тәуелсіздігіне өзге ұлттар да қуанады, елдегі саяси тұрақтылықты, ұлттар арасындағы достықты берік сақтауға міндеттері санайды. Қазақстан Республикасында тұратын өзге ұлт өкілдеріне кәсіпкерліктерін дамытуға, тілін, дінін, тарихын сақтауға мемлекет тарапынан қолдау көрсетуде. Соған қарымта ретінде шет елдерде тұратын қазақтарға да сондай көмектер беріп жатыр деп айта аламыз.
Жастарға Қазақ елінің Тәуелсіздігінің қымбат екенін, оны көздің қарашығындай сақтай білудің маңызды екенін әркез айтып отыру керек, 3 жастан бастап жастарына қарай, деңгейіне байланысты Тәуелсіздіктің мағынасы жөнінде сабақ алулары қажет. Болашақ ұрпақтарымызға беретін еншіміз: бірінші тәрбие, екінші білім, үшінші тұрмысқа қажетті заттар екенін ұмытпайық ағайын.
Тәуелсіздік мерекесі желтоқсан айында тойланады, құран оқылады, соған байланысты 1-ші қаңтарда келе жатқан Жаңа 2016 жылды қарсы алу дайындықтарын 22-ші желтоқсаннан кейін бастасада үлгеретінімізді ескергеніміз жөн.
Тәуелсіз Қазақстан Республикасы өркендей берсін, еліміз абыройлы, айбынды болып, қазақ тілі толық мемлекеттік мәртебесіне ие болсын, қазақ елінің салт-дәстүрлері, әдет-ғұрыптары, тарихы, өнері, ғылымы дамып биік шыңдардан көрінсін, қазақ елінің атқа мінер азаматтары аман болып, жастарымызға үлгі көрсетсін, жастарымыз қалаған мамандықтарының шебері деңгейіне жетіп, қазақ елінің алдыңғы қатарлы дамыған елдердің алды болуына ат салыссын. Елімізде қой үстіне торғай жұмыртқалаған заман орнасын!

Ақтөбе қаласы, Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
11-12-15 19:10
Алда келе жатқан 16 желтоқсан Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күнімен шын жүректен құттықтаймын! Тәуелсіздік Қазақ халқына Алла тағаланың берген құдіреттің сыйы! Тәуелсіздік ғасырларға созылған ата – баба қанды жорығының, дабылды – дуылды күресінің заңды жалғасы. Жатса түсінен, тұрса есінен бір сәт кетпеген бабалардың ғасырлық арманы еді. Тереңнен ойлап, тебірене толғасақ халқымыздың барша тарихы осы тәуелсіздік үшін, елдік үшін, халықтың бас бостандығы үшін күрес еді.
Желтоқсанның екпінімен келген Тәуелсіздіктің біз үшін орны қашан да бөлек! Сондықтан да «толарсақтан саз кешкен» батыр бабаларымыздың әр жылда төгілген қанының, ұлы мұраттар жолында құрбан болған асыл азаматтарымыздың асқақ армандарының, сәбиін білегімен, даласын жүрегімен тербеткен аналарымыздың аққан жасының, Алла тағаланың тілеген медетінің арқасында қол жеткізген Тәуелсіздікті біз әрқашан мақтан тұтып, қастерлей білуге тиістіміз. Бұл біздің азаматтық парызымыз, адамдық борышымыз.
Тәуелсіздіктің тал бесігінде тербеліп, қыран құсы қалықтаған көк аспанымыздың астында баянды да бақытты ғұмыр кешуіңізге тілектеспін!
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
01-12-15 07:15
Қазақстан Республикасының тұңғыш Президенті күні құтты болсын! Елбасына Алла тағала қуат берсін! Ел аман, Жұрт тыныш болсын!
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
25-11-15 18:05
Алаш партиясының қатарына қандай адамдар қабылданады деген пікірге байланысты «Қазақ» газетінің 1917 жылғы 253-інші санында:«Партияның программасын жақтырып, жөн көрген программадағы мәселелерді іске айналдыруға тырысатын кісі кіреді. «Алаш» бағытынан таймайтын, өтірік айтпайтын, жақындық туысқа бүйрегі бұрмайтын, дүниеге қызығып сатылмайтын, шыншыл, әділ, тура кісі осы партияға кіреді. Сыртын берсе іші басқа, тілін берсе жүрегі басқа болатын, ауырлық келсе бұлт беретін қорқақ, айнымалы мінезі бар кісі мүшелікке қабылданбайды»деп көрсеткен.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
17-11-15 14:04
Алматы қаласында тұратын қазақтың ардақты азаматы, Таз руының шежіресін жазушы Қылышбек ағай қайтыс болды. Жатқан жері жайлы, топырағы торқа, иманы жолдас, жаны жаннатта болсын!
Ағайындар ақылдаса келе Қылышбек ағаны еске алу кітабын жазып, шығаруды қолға алатын болып келістік. Қылышбек ағаның жары Ұлжан жеңге бұл жұмысты тарихшы Аманғали Әміржанұлына тапсырды.
Марқұм Қылышбек Шадықұлұлы ағамыз жөнінде естелік әңгімелеріңізді Атырау қаласындағы Аманғали Әміржанұлына жіберулеріңізді өтінеміз: 8(7122)210305(ж), 8(7122)215314 (үй), 87013788352, e-mail: amangali52@mail.ru
Қаржылай көмек бергіңіз келсе: Амангали Амиржанов, назначение: на текущий счет № 1937129, РНН 151010346577 Атырауский филиал
АО «БТА» РНН 150100006707 БИК 191201301ИИК 463902202 КБ 14
Тарихшы-өлкетанушы Аманғали Әміржанұлы 11.02. 2009 -11.09.2013 жылдары тұңғыш шыққан «Ақиық-арман» Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі атты I – II – III - IV томдық кітаптарының туындыгері.

Сәлеммен: Ақтөбе қаласы, дәрігер Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ, 87014552854(ватсап), 87774088898, 87477532420, e-mail: yessegnazy@mail.ru
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
08-11-15 03:58
Құлжабай би батыр Сырым батырдың сенімді серігі, Дәден би, батыр, болыс, Қалыбай ел басқарған азаматтар болған. Тектіден текті туады, тектілік тұқым қуады дейді атамыз қазақ! Бір ғана Тәңір бар ол Алла тағала, Мұхаммед пайғамбар оның елшісі, Құран шын деген мұсылман халықпыз. Ата-бабаларымыздың салт-дәстүрі бойынша тірісінде құрметтеу, өлгесін әруағын сыйлау парыз. Өлі риза болмай, тірі байымайды дейді. Ата-бабаға құрмет көрсету ретінде Құран бағыштау, дұға ету, ас беру, еске алу ұрпақтарының парызы.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
23-10-15 17:51
АҒАҒА ҚАРАП ТОЛҒАНДЫМ...

Біздің де, барша қазақ сияқты, өзімізге үлгі тұтар, қысылғанда алдымыздан табылып, жол бастар ардақты ағаларымыз баршылық. Олар кейбір шалдар секілді сенің еңбегіңе сұғанақ көзін сүзіп, оны меншіктеп, өзіне сұғындырып ала қоятын, сөйтіп, мардымсып, барлық жиған-терген беделін салып, бөгет жасап бөсетіндерден емес. Абзал ағалар бізді үнемі қолдап, қолтығыңнан демеп, «ақ жол» тілеп отырады. Осындай ақсақалдардың бірісі ретінде бүгінде 80-нің сеңгіріне секірген Ғалымжан Байдербес ағаны қадірлейміз...
Ғалекеңді атажұрты - Атыраудың Кең Жылыойы ғана емес, бүкіл Ақтөбе халқы құрмет тұтады екен. Анау қыршын боздақ, кешегі Ұлы Отан соғысы тұсында бүкіл кеңестік Шығыстың барша қыздарынан абыройын ардақ асырған, аймаңдай ару әрі батыр Әлияның рухы мен ерлігін ұлғаттап жүргеніне сүйсіндім. Тек қана дәріптеп қоймай, оның Республикадағы тұңғыш мұражайын аяулы жары Пәриза жеңгемізбен бірге құрғандығы азаматтық ерлікке пара-пар іс болды. Ілкісінде ауылда бой көтерген бұл қасиетті мұражайды кешегі 90-шы жылдары кеңестік жүйенің ыдырауы кезінде – «балапан басына, тұрымтай тұсына» дегендей сансырап, айрық жолда талайлар аңырып қалғанда ағамыз бен жеңгеміз өз перзенттеріндей сақтап қала білді. Сақтап қана қоймады, ел есін жиып, етегін жапқан тұста, Қазақстан егемендікке ие болған соң облыс орталығына жеткізіп, баршаның игілігіне айналдырды. Күллі қазақтың маңдайына басқан Әлиясының абырой-беделін сақтап қалды, ұрпақтарға беріліп келе жатқан шынайы отаншылдық ісіне жаңа да жарқын беттер қосты. Ғалекеңді батыр қыз оқыған, ел азаттығы үшін шайқасқан мекендердің бүгінгі тұрғындары мен Әлияны қастерлеуші көптеген ресейліктердің ерекше құрметтеуі осының нақты айғағындай ғой! Мұны биылғы жылы тойланған Жеңістің 70 жылдығы тұсында да көріп, шынайы түйсіндік. Бұған қоса, Ғалекеңнің біздің Батыстың екінші бір қаһарман қызы Мәншүкті де ұлғаттау ауқымына кіргізіп, «Қос шынар» атты қоғамдық қорын құруы оның азаматтық тұлғасын одан әрі биіктете түсті.
Сыртынан жақсы атағын осылайша естіп жүргенімде 1998 жылы атақты батыр, сонау бір жылдары ерлігі мен азаматтығына Күй атасы Құрманғазы сүйсінген жылойлық қаһарман Нарынбай ата Шаңдыұлының мәңгілік мекенінде ұрпақтары ас берген тұста көріп, риза көңілімді беркіте түстім. Бұл жолы ол орыс отаршылдығына қарсы 19-шы ғасырда күрес жүргізген Төремұрат, Өтен, Сүйінғара, Есет сияқты азаткерлердің осындай көрнекті үзеңгілесі Нарекең жайында салиқалы әңгіме айтып берді, шын шежіреге ынтыққан жұртты бір серпілтіп тастады. Содан соң Ақтөбеде жүздесуге Қазақстанның түкпір-түкпірінен, Ресейден, Өзбекстаннан ағылған Таз ағайындардың басқосуын өткізу тұсында да Ғалекең шешендігімен, ұйымдастырғыштығымен, сарабдал ақыл-парасатымен қанатын кең жайған ақиықтай ерекше көзге түсті, бауырларының алғыс-мадағына бөленді. Сол құрмет көкжиегі әлі де кеңейе түсуде. Олар да ағамыздың бүгінгі мерейтойына орай ақ пейілдерін жолдауда.
Қазақ тарихының алтын беттерін көзінің қарашығындай сақтап келе жатқандардың бірі болып табылатын Ғалымжан ағаны ақтөбеліктердің құрметтеуі басқалар, әсіресе, атыраулықтар үлгі аларлықтай өнеге дер едім. Ағамыз облыс бойынша «2003 жылдың адамы» атанды, Қазақстан Республикасының «Шапағат», Республика Тәуелсіздігінің және Ата заңының 10 жылдықтарына арналған мерекелік медальдарымен марапатталды, Әлия туған ауданның Құрметті азаматы атағына ие болды, Ғалекеңнің мерейтойлары облыстық деңгейде аталып келеді. Ақтөбеліктердің оған берген құрметті атақтарының ең жоғарғысы -«Ерліктің шырақшысы» атағы қандай лайықты табылған! Осылайша құрметтеліп отырған жерлестеріне атыраулықтар тарапынан ресми Лебіз хаттың да жолданбай келе жатқандығы бізді қынжылтады, асылы, Атырауда нағыз еңбеккерлерді шынайы бағалау ісінің көршілерімен салыстырғанда көш кейін қалып қойғаны да шындық. Кейде көңілдегі түйткіл осындайларға орай қылаң беріп қалады...
Жә, сонымен, біз бүгін тағы да Ғ. Байдербестің азаматтық, ұстаздық-ұлағаттық жарқын істерінің жарасымдылығына, оның қол жеткізген адами биігіне шын риза екендігімізді жеткізуге талаптандық. Айтылғандай ақ ниетімізді көптеген адамдардың – тұрғыластарының жерлестерінің, шәкірттерінің, ағамыздың жүйрік қаламынан туған «Әлия-ғұмыр: ерлік пен өнеге», «Аңызға айналған арулар» сияқты туындыларына сүйсініп отыратын жанашыр жұрттың қостарына күмәніміз жоқ. Мерейжасыңыз құтты болсын, әз-аға! Ұзақ та бақытты ғұмырды еншілеп, Пәриза жеңгемізбен, ұрпақтармен бірге шаттыққа, ел алғысына бөлене беріңіз!
Аманғали ӘМІРЖАНҰЛЫ,
тарихшы-өлкетанушы,
Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері
Атырау қ.,
10.10.2015 ж.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
18-10-15 12:28
ҒАЛЫМЖАН БАЙДЕРБЕСТІ 80 ЖАСЫМЕН ҚҰТТЫҚТАЙМЫЗ!!!
ҚАДІРЛІ ҒАЛЫМЖАН АҒА, АЯУЛЫ ПӘРИЗА ЖЕҢГЕЙ!
Абыздайын кемел жасты – 80-ді меңгерген шағында Ғалекеңе, оның отбасына арнар тілексөздеріміз таусылмастай көрінеді. Ол ағаға, оның бүгінге дейін елі алдында атқарған адамгершілік рухты толайым істеріне деген ризашылықтан туындайды. Санамызда абзал ағаның Жамбылдың жасындай абыройлы белесті меңгеруіне, парасатты ой-армандарының толықтай орындалып, өмірдің шынайы рахатын көруіне деген алғысты тілектер өріледі. Бар бол, құрметті Ғалеке!

Азамат аға - алдыңда жүзген ақ кеме,Көкірегіне ақ қанат кептер қыстаған,
Алмасаң үлгі - өмірдегіні бақ деме!Талапты жанның намысын ылғи ұштаған.
Игерсең сондай белесті абырой-даңқпен,Басшы боп елге, өнегені жанға еккендер,
Хандардың тағын алтын болса да тақ деме!Ұстаз ғой заңғар, ұлағатты биік ұстаған.

Шат болып соғар жұдырықтайын жүрек тым,Отбасында да кісілік келбет ажарлы,
Жылуын берсе көктемдегі алтын күректің.Ниеттен ізгі болды ғой ғұмыр базарлы.
Ғалекеңнің арқасында мынау орнықты,Кеңесін алып, ғибратты мынау ағаның,
Әлия-батыр мұрағатына адам-жүректің.Кейбіреулердің көңілінің кірі тазарды!

Отаншыл жанда асқардай зәулім арман бар,Жақсыға айтар ауқымы кең ғой тілектің,
Өз елін сүйген, ерлікті сүйген тарландар.Өркендер бауыр ұштасуымен білектің.
Боламын десең парасат тұтқан адамдай,-Ұзақ бір өмір, бақытын теңізін кешуді,
Ізгі жандардың ғұмыр тарихын барлаңдар!Төрінен көркем көңілдің мен де тілеппін!!!

Тойыңда бүгін тілектен алқа тағайын,
Жүректің тілін төгілтіп мен де бағайын:
90-да толғау айтарыңа да сенемін,
«Жүзбасы» болып, тағлым шерткін, Ағайым!!!

Ақ пейілмен
Інілеріңіз
Аманғали ӘМІРЖАНҰЛЫ (Атырау қаласы),
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ (Ақтөбе қаласы)
2015 жылдың 16-шы қазаны
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
11-10-15 06:16
Ақтөбе қаласының тұрғыны
Ғалымжан Ермағанбетұлы БАЙДЕРБЕС – 80 жаста!
Құрметті, Ғалымжан аға! Сәби кезде көрген бесік бөлек, есейгенде ашатын есік бөлек... 80-жасқа келген де, келмеген де бар. Сізді осы мерейлі жасыңызбен шын жүректен құттықтаймыз! Сіз өскелең ұрпаққа өнегелі, игі ісіңізбен үлгі болдыңыз. Мұның бәрі төгілген тердің, еңбектің жемісі. Сіз секілді намысы қуатты, әр ісі рухты, ойы азат, өлеңі отты, тұлғасы биік азаматтың ғұмырлы болуын тілейміз. Алла деніңізге саулық берсін. Әліде айтарыңыз көбейіп, жазарыңыз таусылмасын. Балаларыңызбен, немерелеріңіздің қызығын көріп, Париза жеңгемізбен ғасыр жасаңыз.
Құттықтаушылар: Атырау қаласынан, Аманғали - Махпуза,
Ақтөбе қаласынан , Нұрлан - Болған!
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
08-10-15 18:03
Таз руы Жастабан, Шарға, Абдал деген үш атадан тарайды! Соңғы кезде Абдал атамызға көп тарихшылардың қызығушылығын туғызды. Аттила деген патша, қазақша аты Әділ, Еділ деген. Сол Аттила ақ Ғұндарға яғни Абдалдарға жатады екен!
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
25-09-15 15:07
Құрбан айт мерекесі құтты болсын!
Ассалаумағалайкум, құрметті мұсылман қауым! Жаратқан бір Алла тағалаға сансыз мадақ пен мақтаулар болсын! Екі дүние сұлтаны Мұхаммед пайғамбарымыз саллаллааһу алайһи уә сәлламға сансыз салауаттар болсын! Ислам әлемі аңсай күткен қасиетті мереке - Құрбан айт құтты болсын! Адамзаттың дүйім жұрты, қазақ халқы татулық пен бірлікте, сыйластық пен ауызбірлікте, кешірімге келіп, бақытты өмір сүрсін! Әумин!

Олай болса, Құрбан айт мерекесі де адамдардың бірі-біріне ізгі ниеттер тілеп, бір-бірінің көңіл-күйін көтеріп, ренжітіп алған кездері болса кешірім жасасатын күн. Сүйікті пайғамбарымыз (с.а.с): \"Біздің бұл күнде алғашқы жасайтын ісіміз - намаз оқу, сосын қайтып келіп, құрбанымызды шалу. Кім осылай істесе біздің сүннетімізге ергені...\", - деген.

Құрбан айт таңы атысымен-ақ исі мұсылман баласы ғұсыл құйынғаннан(денені толықтай жуу) кейін, әдемі таза киімдерін киіп, үстіне хош иіс сеуіп, айт намазын оқу үшін мешітке барады. Намаз аяқталған соң мереке өзінің барлық сән-салтанатымен имандылық думанына айналады. Алла тағала разылығы үшін мал шалынып, ақ түйенің қарны жарылады. Көрші-қолаң, туыс-туғанды қыдырыстап, \"Айт құтты болсын!\" айтысады.

Құрбандыққа қой, ешкі, сиыр, түйе секілді малдар шалынады. Құрбандыққа жарайтын қой мен ешкі ең кемі бір жасар болуы қажет. Дегенмен алты айлық қозы бір жасар қой секілді ірі, қоңды болса, құрбандыққа жарамды. Ал ешкі міндетті түрде бір жасқа толған болуы қажет. Сиыр екі жасқа, түйе бес жасқа толғанда құрбандыққа шалуға болады. Малдың дені сау, етті және дене мүшелері түгел болуы керек.

Құрбан малын құбылаға қаратып, сол жағымен жатқызады. Оны бауыздамай тұрып ниет етіп, бірнеше аят оқылады. Ал оларды білмегендер: \"Иә, Аллаһ тағалам, досың Ибраһим, сүйіктің Мұхаммедтен(саллаллаһу аләйһи уәсәлләм) қабыл алғаныңдай, менен де қабыл ала гөр!\" деп, \"Аллаһу акбар!\" мен \"Лә иләһаиллаллаһты\" айтады. Құрбан шалғаннан кейін сол маңайдың тазалығына да көңіл бөлу керек. Малдың қан-жынын ашық-шашық далаға қалдырмай, көміп тастаған жөн. Бұл - құрбандық малына әрі құрбан құлшылығына деген құрметтің белгісі.

Құрбан шалудың уақыты Құрбан айттың бірінші күні айт намазынан кейін басталып, айттың үшінші күні ақшамға аз уақыт қалғанға дейін жалғасады. Жарықтандыру жүйесі нашар орындарда түрлі қателіктерге жол бермеу үшін түнде құрбандық шалу мәкрүһ болып саналады. Ал жарықтандыру мүмкіндігі жеткілікті жерлерде түнде де құрбандық шалына береді. Құрбан айтқа арнап алынған мал құрбан айтта бауыздалмаса, малдың өзін садақа ретінде атау қажет. Әртүрлі себептерге байланысты Құрбан айт намазына бара алмай қалған адамның, намаз оқып болатындай уақыт өткеннен кейін құрбанын шала беруіне болады.

Құрбандыққа шалынған малдың етін үш бөлікке бөліп тарату - мұстахап. Бір бөлігі - туған-туыс, көршілеріне бай болса да сыйға тартылады, екінші бөлігі - кедей және мұқтаж адамдарға, үшінші бөлігі - өзінің отбасына, бала-шағасына тиесілі. Бірақ шалынған малдың етін түгелдей кедей-мұқтаждарға таратуға да болады. Егер құрбандық шалған адам аса дәулетті болмаса және отбасында адам саны көп болса, онда құрбандықтың етін түгелдей өзінің отбасына да қалдыра алады. Аллаһ Тағала Құран Кәрімде: \"Құрбанның етінен өздерің жеңдер әрі міскіндер мен кедейлерге жегізіңдер\", деген.

Құрбан айт мерекесімен барша мұсылман қауымын және қазақ халқын шын жүректен құттықтаймын! Жаратқан Ием құлшылықтарыңызды қабыл етіп, мақсат-мұраттарыңызды асыл еткей! Қасиетті орындарда қажылық парыздарын өтеп жүрген бауырларымызға дін аман елге оралуды жазсын. Әумин!
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
15-09-15 20:13
Қазақ деген Жылқы мінез жандармыз,
Сол мінезбен талай жерге барғанбыз.
Алыс жүрсек кісінесіп табысып,
Жақын жүрсек айтысумен шыңдалғанбыз.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
08-09-15 15:02
Құлжабай би Бекқұлыұлы Кіші жүздегі он екі ата Байұлының Таз деген руының Келдібай атасының ұрпағы болады. Ардақты азаматтың есімі бүгінде тұтас бір арысқа – Құлжабай арысына негіз болып отыр. Ол да тегін еместі. Парасатты басшы, ақылман аға, көреген көсем ретінде өз елін талай рет тағдыр соққысынан аман алып шықты, үнемі ел қамын жеп, оларды ұлттық азаттық көтеріліске көтерді. Бүкіл Таз руының бетке ұстар азаматы, сол кездегі білікті биі ретінде мемлекеттік маңызды істерге үлкен жігермен араласты.
Тарихи құжаттарды бағамдасақ, Құлжабай би өзінің тұрғыластары Тұрмәмбет, Көккөз, Сегізбай билер сияқты пәтуалы сөзімен, берік билігімен қозғалыстың бүкіл барысына өзіндік ықпал еткен ардақты ақсақалдардың бірі болғандығына көңіл тоғайтамыз.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
26-08-15 10:46
ӨЗІҢДІ ІЗДЕП КӨҢІЛІМНЕН ЖАС ТАМДЫ...

«Көзімде – жас, жүрегімде- сағыныш,
Сағынышты құстар көкке алып ұш...»,
- деп ақындар жырлағандай, бұл дүниеде сары күздей сағыныш ұялаған жүректер қаншама десеңізші?.. Сағыну, күту, зарығу... Бұл біреуді торықтырса, енді біреулерді үміт жетегіне жетелейтін сезімдер. Бұлай болуы заңды да. Өйткені, пенде біреуді сағынып, зарыға күте білмесе, сезімсіз суық тас мүсінге айналмас па еді?..
Міне, сол сағыныш деген өрт-жалын бізді де құшағына алғалы 40 күнге таяды.
40 күн болады, ол арадан кеткелі,
40 күн болады, онсыз өмір өткелі.
40 күн болады, көздің жасы тиылмай,
40 күн болады, қайғы-мұңды шерткелі.

40 күн болады, аңсап оны жүргелі,
Сағыныштың өртіне жанып күйгелі.
40 күн болады, еске алып, сәт сайын
Дұға етіп, құран бағыштап жүргелі.

40 күн болады, суық жел беттен өпкелі,
Бір күніміз оны ойламай өтпеді.
Тірі болса, 86-ға толар ед(і)...
Әттең, соған 40 күн ғана жетпеді.

Иә, тірі болғанда қыркүйек айының 5-ші жұлдызында жаңа белеске шығар күн жылуындай мол шапағат иесі бола білген, біз үшін ешкім орнын толтыра алмас, қымбатты, асқаралы асыл жан бар еді, бұл өмірде. Бүгін соны сағынышпен еске алып, қолыма қалам алып отырмын.Ол абзал атам - Хамит Мүсірұлы.
Өмір, өлім арасы бір-ақ қадам,
Ойламайды-ау осыны бірақ та адам.
Мына дүние қанша ыстық болғанменен,
Жан, жоқ, сірә, мәңгілік тұрақтаған.
Иә, бізден жырақтап, ғайып болып, бұл дүниеде тұрақтамай, өзге мәңгі мекенге ол да кете барды...
«Дүние жалған», «жарқ етіп, жоқ болатын жалт етпелі өмір» деген секілді тіркестерді естіп, айтып жүрсек те кей-кейде сол айтылғандарға мойынұсынбайтын секілдіміз бе, қалай өзі?..
Бұл, әлде, жақсыны, қымбаттыңды жаныңнан жіберуге қимайтын пендешілік көңілден бе екен?
Бәлкім, жақсы жанның өмірі қанша жасаса да, қанша белестен асса да, жақыны, жан-жағы, отбасы, ұрпағы үшін «жұлдыздың аққанындай қас-қағымдық сәттей» қысқа боп тұратынынан болар...
Кездескен сол соңғы сәтте «Рахмет, қош бол, қосағыңмен қоса ағар!» деп, өзі біліп қоштасса да, «шаруаны реттеп тағы келермін, әдетте де ауырып жүр ғой, жазылар, аяғынан тұрып кетер» деген үмітпен өзіне «қош!» демеп едім, деуге аузым бармады да. «Өйткені, асқар тауымыз құламай, бізге пана, ақылшы, қамқор болып жанымызда жүре бергені нұр» деп қимай, арман құшағына енеміз ғой, сол баяғы.
Бірақ, тағдырдың қатал заңы пендеге бағына ма? Өмір соқпағы тұйықталған сәтте тірілердің қабырғасын қайыстырып, қайғының қара бұлтымен тұмшалап әкете береді екен.
«Уақытым келген секілді, жасарымды жасадым, асарымды асадым. Еш өкпем, арманым жоқ. Аллаға мың шүкір!», - деп сол әдеттегіше, шүкіршілік етіп айтқан соңғы қоштасу сөздерімен өзімізді жұбатамыз, бүгінде.
Дегенмен, жүректегі мұң, көңілдегі өкініш пен сағыныш өзекті өртейді екен.
Кез-келген адам өз ұлтының перзенті. Сондықтан қай адамның болмасын өмірін әңгімелеп айтар болсақ, сол кезеңдегі ел ішіндегі жағдайларды айтпай, сол кездегі қоғамның бейнесін көзге елестетпей өту мүмкін емес.
Талай дарабоз өмірге келген Ақтөбе облысының киелі Ойыл өңірінің тумасы еді, менің атам.Ол өздері «қиын-қыстау кезең» деп аса қиналыспен еске алатын заманда дүниге келіп, балалық, жастық, балғын шақтарын қасіретке толы ауыр тарих соқпақтарында қалдырған, қатыгез қоғамның небір зобалаң шақтарын (ұжымдастыру, ашаршылық, репрессия, соғыс т.б.) бастан өткеріп өмірдің қиыншылығына шыңдалған жан.
Дәлірек айтсақ, сол кезеңдегі Тамдыкөл атанған №22 ауыл советтің Қарасу елдімекенінде 1929 жылдың 5-қыркүйегінде дүниге келген. Әкесі Мүсір орта шаруа, діни сауатты адам болған. 1930 жылға дейін көшпелі өмір сүрген. Қыста Жылыой, Құлсары, жазда Шыңғырлауға дейін жеткен. 1937 жылғы қуғын-сүргін құрбаны. Жазықсыз жапа шегіп, ату жазасына кесілген. Сүйегі Ақтөбеден 20 шақырым жердегі Түйетөбеде.
Арғы атасы Арыстан қажыға екі рет барған, бойында қасиеті бар кісі. Сүйегі Шыңғырлау өзені маңында Орал облысы аумағындағы Қуаныш ата қорымында.
Әкеден ерте айрылғандықтан, бауырларымен бірге атамды адам қатарына қосып тәрбиелеген әжеміз Ақжібек екен. Халық жауының әйелі деп әжемізді колхозға мүшелікке алмай, тышқан аулатып, сынақтан өткізеді. Тышқанның терісін, майын жинаттырып барып, колхозға алады. Сол кезеңдерде буыны бекімей атам анасына жәрдем бере жүріп, еңбек майданында шыңдалады.
Ол 1937-1944 жылдар аралығында оқып, жетіжылдық білім алады. Кейін (1957-1959 жылдары) он жылдық білімді сырттай оқып бітіреді. 1942 жылы екі ағасын майданға алып кетеді. Сондықтан, 1949 жылдың қыркүйегіне дейін колхозда қолдай жұмыс жасап, сосын әскерге кетеді. 1949-1952 жыл аралығында қиыр шығыста Петропавл-Камчатка қаласында міндетті борышын өтейді. 1953 жылдың қазанынан 1989 жылға дейін Қопа, Алтықарасу, Тамдыкөл, Көптоғай байланыс бөлімшелерінің бастығы болып қызмет жасайды.
Бұрын газет-журнал, хат таратуды, баспасөзге жазылуды ұйымдастыруды, телефон станциясын бақылау мен халыққа зейнетақы, жәрдемақыларын үлестіруді бәрі-бәрін пошта бастығы басқаратын.
Жалпы, атамдар қай баласын болмасын, жастай қастарында баулып, байланыс саласының қыр-сырын меңгертті. Кейде ата-аналары болмай қалған кездерде олар өздері пошта қабылдап, үйді-үйге тарата беретін. Халықтың зейнетақысы мен жәрдемақыларын да есептеп беріп жүрді.
«Айшылық алыс жерлерден, көзіңді ашып-жұмғанша, жылдам хабар алғызды» дейтін заман қазір келді. Дүниенің қай бұрышында жүрсең де, лезде хабардар болып, тіпті бет-жүзіңді көріп, сөйлесе де аласың. Атам қызмет еткен жылдарда адам басында қазіргідей ұялы телефон, интернет деген жоқ, халық алыс, жақындағы туғандарынан екі көздері төрт болып, зарыға хат-хабар күтіп, пошта қызметіне телміріп отыратын.
Сондай кездерде хат, хабар, газет, журналдар уақытылы келмей қалып, тұрғындар мен байланыс қызметкерлері арасында талай кикілжіңдер де туындаған кездер болған. Әр адамға жағдайды түсіндіре, жұмыс тәртібін ұқтыра алмай шыр-пыр болған күндер де өткен, оның басынан. Әйтсе де, өмір шыңдап, бойға сіңген төзімділік атама бұл жолда да серік болды. Бір салада аянбай еңбек етті. Байланыс қызметінің өзіндік қыр-сырын үнемі жалықпай өзгелерге үйрете де білді. Баспасөзге жазылу науқанында қоғамдық таратушыларға көмектер беріп, мекеме, ұйымдарға өзі белсене жүріп, жиі мәлімдеме жасап, қозғау салды. Соның нәтижесінде жоспарды артығымен (100 пайыздан асыра) орындап, абырой биігінен көрінген кездер де болды.
Осылайша бір мекемеде 37 жыл 6 ай қызмет еткен атам 1989 жылдың қазан айында байланыс саласының үздік қызметкері ретінде облыстық дәрежеде зейнеткерлікке шықты. Алғыс алды, ықыласқа бөленді, мерейі өсті.
Ақ адал еңбегінің нәтижесінде 1961 жылы 21 ақпанда «СССР Байланыс Министрлігі социалистік жарысының озаты» белгісін (значогін), 1970 жылы 31 наурызда «В.И.Лениннің туғанына 100 жыл толу мерекесіне орай. Еңбекте үздік шыққаны үшін» мерейтойлық медалін, 1975 жылы 16 қазанда, 1980 жылы 22 желтоқсанда, 1982 жылы 19 ақпанда, яғни ІХ, Х, ХІ бесжылдықтар қорытындысы бойынша «Бесжылдықтың екпіндісі» белгілерін, 1974-1981 жылдар аралығында үздіксіз бірнеше рет «Социалистік жарыс жеңімпазы» белгілерін, 1986 жылы 3 шілдеде «Еңбектегі ерлігі үшін», 1987 жылы 12 мамырда «Еңбек ардагері», «1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл» (14.09.2005 ж.), «1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 65 жыл» (22.04.2010 ж.), 2011 жылы «Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігіне 20 жыл» мерекелік медальдарын омырауға тақты. Бұдан өзге республикалық, облыстық, аудандық деңгейлерде бірнеше мәрте Құрмет грамоталарымен, алғыс хаттармен марапатталды.
1967 жылы Ойыл аудандық байланыс торабы және байланыс қызметкерлері кәсіподағы жергілікті комитетінің, 1968 жылы Қаз КСР байланыс Министрлігі және байланыс қызметкерлері кәсіподағы республикалық комитетінің, 1970 жылы Ақтөбе облыстық өндірістік-техникалық байланыс басқармасы мен байланыс кәсіподағы облыстық комитетінің Құрмет кітапшаларына есімі енгізіліп, Құрмет тақталарында суреті ілінді.
1974, 1976 жылдары атам Ойыл аудандық халық сотының халық заседателі (қосшы биі) болып екі мәрте тағайындалды. Сөйтіп, құқықтық тәрбиені жолға қоюға да зор үлесін қосты.
Зейнеткерлікке шықса да, атам қоғамдық жұмыстардан тыс қалмады. Ауылдағы мектепте ата-аналар комитетінің төрағасы болып көп жылдар қызмет етті. Ата-аналар мен мұғалім және бала арасындағы байланыстың нығаюына үлес қосты. Мектепті жылыту маусымына даярлау, жөндеу жұмыстарын жүргізу, жағдайы төмен отбасының балаларына көмектесу мәселелерінде белсенділік танытты, бала тәрбиесіндегі ата-аналар жауапкершілігі мәселесін көтере білді.
90 жылдардан өмірінің соңына дейін Көптоғай ауылдық округіндегі Ардагерлер кеңесінің төрағасы, ел ағасы болды. Басы артық сөз айтпай, оғаш мінезбен көзге түспей, үлкенге іні, кішіге аға, жетім-жесірге қамқоршы, пана боп, тиісті жерінде орынды сөз сөйлеп, өз сөзін жүргізе білгендігінің арқасында халқы сыйлап, Хақаң деп атаған еді, оны.
Атам қажет кезінде ұсыныс білдіріп, хат та жазып, кейбір ауылдағы, аудандағы, жалпы қоғамдағы өзекті мәселелерге қатысты (жайылыс тапшылығы, жеке шаруа қожалықтарының малдарына көңіл аудармаушылық, өзен бойындағы қараусыз жатқан бөгеттер т.б.) баспасөз беттерінде өз пікірін жариялап та жүрді.
1983 жылы Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің сол кездегі Бірінші хатшысы Д.А.Қонаевқа Құрманов атындағы орта мектепті типтік жобада салуға қатысты халық атынан ұсыныс хат жазды. Көп ұзамай бұл сұраныс орындалды.
1954 жылы әжеміз Імклас Сабырқызымен бас қосады. Биыл бұл ақ отауға шілде айында 61 жыл болды. Әжеміз 13 құрсақ көтерген «Алтын алқа» иегері деген теңдессіз шыңды бағындырған жан. Екеуі жастай шетінеген. Қалған 11 баланы атам екеуі құтты орнына қондырды. Бұдан өзге тетелес екі інісін де үйлі қылып, адам қатарына қосқан еді менің атам.
Қазіргі уақытта бір үйдің балалары бір қазанда басы піспейтін уақытта атам мен әжем алдымен 1960-1968 жылдары өздерінің жеті баласына қоса тетелес інісі Әнет тәтеміздің үш баласын, кейін он бір бала болған кезде апаларының 4-5 балаларын (Қарасу фермасынан қатынап, сошарлар вхоз орталығында 10 жылдық мектепте оқыған) бір отбасында ұйыта білді.
«Тартыспен түскен, бейнетпен келген жақсылық қана - шын мәнінде қымбат табыс» деп бекер айтылмаған ғой. Осындай өмір жолын бастан кешкен атам әжем екеуі бүгінге дейін екі бауырынан тараған 11 баладан 29 немере, жиен мен 14 шөбере, жиеншарлар, ал өзінен тараған 11 баладан 37 немере, жиен мен 10 шөбере, жиеншар көрген еді. Бауыржан Момышұлынша айтсақ, олар - ақылмен, көп ізденіс және адал еңбектің арқасында қол жеткізген бақыт пен бедел иелері болатын. Олар асыл тас, дүние жинамады. Олардың өмірден тапқан, ештеңеге айырбастамас бағалы байлықтары, асыл мұралары - ұрпақтары және сол ұрпақтарына берген мол тағылымы.Енді атамды бақыт шыңына жеткізген адал да адами қасиеттеріне тоқталып кетсем...
Бірде норвег драматургі Г.Ибсеннің «Адал арың - ақ мамық жастығың» деген қанатты сөзін оқығаным бар. Менің атам алдымен, осы бір ақ мамық жастықты өмір бойы төсеп келген, әділеттілікті ту еткен, қарапайымдылықтың үлгісі бола білген, салт-дәстүрді өте берік ұстанған жан.
Адал жолмен жүріп-тұру, ұрлық-қарлыққа жоламау, әділдікті жақтау - еңбексүйгіштікке, табандылыққа, қанағатшылыққа қиындыққа толы ауыр кезеңнің қатал сыны арқылы тәрбиеленген атамның өмірдегі басты ұстанымы болды. Ұрпағы да осы тәрбиемен сусындап келеді. Ес білгелі «ешкімнің ала жібін аттама, адал жүріп, тұрыңдар, еңбектеніп тапқан табыс береке береді» деген сөзді құлаққа құйып өстік және сол жолда өнегесін көріп келеміз.
Әулеттегі бірлік пен берекенің сақталуы, келіндерінің қашанда бастарынан ақ жаулықтарының түспеуі, сәлем етіп табақ алуы, үлкенге ізет пен кішіге қамқорлық көрсетілуі бәрі-бәрі дәстүрін сыйлаған атамыздың берік тәлімінен еді.
Адамның асыл қасиеті, ақыл-парасаты әсіресе, өзі өмірден озғанда айқынырақ бағалана түсетіндей. Қазір де сол атамыздың айтар ақылы, әрбір істі шешердегі сабырлылығы, турасын кесіп айтар нақтылығы жетіспей, орны үңірейіп, ойсырап тұрғандай. Кез-келген қиын жағдайда тығырықтан шығар жолды ойланып, ақыл таразысына салып, ең соңында кесімді пікірін қысқа ғана тұжырымдау – атама ғана тән асыл қасиет еді-ау...
«Шешен сол – сөйлер сөзден қамалмаса, Жақсы сол – істер ісін тәмамдаса» деген белгілі Шал ақын (Тілеуке) Құлекеұлының парасатты сөзі бар еді, сол айтқандай, ойға алған істерін тәмамдап, бар мақсатына жетіп кеткен «жақсы» еді, менің атам. Нақты айтсам, жазықсыз жазаланған әке есімін ақтап алды. Сұрастырып жүріп, өмірден өткеніне 100 жыл асқанда бабасы Арыстанның да қорымын тауып, құлпытас орнатты (2014 жылы қыркүйекте). Соғысқа кетіп оралмаған бауырларын іздестіріп, оның біреуі Махмет туралы хабар алып, оның жерленген жеріне де (Белорусь Республикасы Гомель облысы Глушец ауданы Деражичи селосында) бауырларын жібертіп (2015 жылы), туған жерден топырақ салдыртты. Өз шешесі мен енесінің де (әжеміздің шешесі) құлпытастарын жаңартты.
Халқымызда «әруақ сыйлаған азбайды» деген дана сөз бар. Бұл ғасырлар бойы көшпелі ғұмыр кешіп, дала философиясынан дана ой түйіндеген ата-бабамыздың ұрпағына қалдырған өнегесі екені әмбеге аян. Дүниеден өткен адамдарға жасалатын ақырғы зор құрметтің бірі, ұлы жиын, бас қосу ол - ас беру дәстүрі болса, 2014 жылдың қарашасында жоғарыда аталған жандарға арнап атам да ас берді. «Өлі разы болмай, тірі байымас» демекші, атамның 85 жас мерейтойын жасатпай, ас беруі - дүниеден өткен ата-ана, туысқандарының рухын риза етуді міндет санауы еді.
Қажылыққа бармағаны болмаса, мұсылман баласы жасауға тиіс қалған парыздарды орындаған да жан. Алдымен, иман келтіріп, Алла мен оның құлы Мұхаммед пайғамбардың (с.ғ.с.) қасиетін мойындап өтті. Денсаулығы сыр бергенге дейін, намаз оқып, ораза да тұтты. Зекет, қайыр – садақа беруді де естен шығармады.
Бар әлінше (ауырып қалғанда болмаса), орынды жерінде торқалы той, топырақты өлімнен қалған емес. Бара алмай қалған жерлеріне байланысшы екенін білдіріп, елеусіз қалдырмай, жеделхат жіберетін, міндетті түрде.
Жел сөзге ермей, көрген-білгенінен ой түйіндеп, әділеттілікті жақтайтын. Барға қанағат ету атамның басты философиясы. «Барды үйлестіріп, орынсыз ысырап жасамаңдар, шүкіршілік етіңдер», еді, оның айтатыны.
Салауатты өмір салтын ұстанушы болды десек де болады. Туғанынан ары да, жаны да пәк атам өте таза, ұқыпты, ісіне тиянақты болды. Орынды жерінде, той-топырда бір-екі ұрттайтыны болмаса, арақ пен темекіні жанына серік етпеген адам. Екі-үш баласынан өзгесі әке жолымен шылым шегуден бойларын аулақ ұстады.
Отбасын сақтауды үлгілі іске санайтын қашанда. Себебі, өздері де отбасындағы ер мен әйел, әке мен ана қарым-қатынасында тек жағымды пікір қалдырып, жар сыйлаудың үлгісі бола білді. Атамның әжеме қарап, орынсыз балағаттап, ғайбат сөйлегенін, қол көтергенін көрмеппін. Әжем де оның бетіне жел боп тиіп, қарсы келген емес.
Ол үнемі ауылдағы әр отбасында бірлік, береке болуын, жанжал, «дау-дамайдың сыйыңды кетіргеннен өзге пайдасы жоқтығын» айтып, жұртшылықты соған үндеп отыратын. Сондықтан да көптеген отбасылардың шырқы бұзылмай, бірлігі сақталуына, ауыл, үй-ішіндегі кикілжіңдерге тосқауыл болып, төрелік те еткен кездері болды. Атамды сыйлағандар оның сөзінен шықпай, бітімге келіп, кейін ашулары басылған соң, алғысын білдіретін-ді.
Өз балаларына да айтқан тәлімі сол еді. Атамнан өрген он бір бала да бүгінде өз орнын тауып, бір-бір шаңырақтың иелері болып отыр.
Әкеден ерте айырылып, тағдыр тауқыметін көп тартса да, еш мойымай күресіп, қоңыр тіршілік ете білген атам осындай асыл қасиеттерінің арқасында қоғам үшін байланыс саласының үздігі, облыстық дәрежедегі зейнеткер, ел-жұрты үшін ел ағасы, құрметті еңбек ардагері, ардагерлер кеңесінің төрағасы, ақылшы қария, серігіне адал жар, іні-қарындастарына қамқор аға, аға-жеңгелеріне бауырмал іні, қайны, құда-жекжаттарына қадірлі, сыйлы құда, немере-шөберелеріне сүйікті ата атанып өтті өмірден.
Міне, осылай бойға берілген ақыл-парасатты өмірді жақсарту үшін пайдалана біліп, өзгелерге шуағын шашып, қалай өнегелі ғұмыр кешкен болса, Алла тағаланың да солай, атама шапағаты тиіп, ғибратты өлім сыйлады деп білемін.
Кенеттен, қапияда көз жұмбай, бар ағайын, туыс, құда-жекжаттармен барынша қоштасып, соңғы демге дайындықпен кетуі осыған дәлел.
Халқымызда әр санның өзіндік қасиеті, шариғатқа қатысы, тәрбиелік мәні, саналы орны болған. Соның ішінде жеті және тоғыз сандарының алар орны ерекше. Олар қасиетті деп саналған. Атамның өмірге келіп-кетуінде де 5,7,9 сандары сәйкестік құрапты. 1929 жылдың 9-ыншы айының 5-ші жұлдызында жер бетінде пайда болып, 2015 жылдың жетінші айының 27-ші жұлдызында дүйсенбі күні (Алланың соңғы құлы Мұхаммед пайғамбарымыз (с.ғ.с.) дүниеге келген және оған Құранның бірінші аяты түсірілген күн) өмірден өтіп, 29-шы жұлдызында (сәтті күнге баланатын сәрсенбі) жер қойнына енген екен. Бұның бәрі тегіннен тегін емес деп білемін.
Тағы да сол Шал ақын «Жақсының жүрген жері той болады» деген еді. Атамыздан айырылып, қабырғамыз қайысқан сол күндерде жиылған жұрт «той ғой, бұл, шүкіршілік етіңдер» деп жұбату айтқан еді. Мүмкін, солай шығар. Мұндай күнге жетпей, ерте кетіп жатқандар қаншама, бұл фәниде?.. Республиканың бір түкпіріндегі қарапайым ауыл ақсақалы болса да, қарасына келген көлік, адамның есебіне қарап, оның «адам» («адам боп туу оңай, адам боп өмір сүру қиын») деген атқа лайық қалай өмір сүргенін білуге болады.
Қоштасу деген қандай қиын десеңші?... Бұл, әсіресе, артта қалған жандарға ауыр тиетіні хақ. Осындай арысымызды, әулетіміздің алтын діңгегін мәңгілікке жоғалту біз үшін де ауыр тиді.
Әйтсе де, өзі кетсе де, артына ізін жалғар ұрпағы мен сол ұрпағы және елі мен халқы үшін істеген ізгілік істері, үлгі-өнегесі, тағылымы қалды.Бүгінде әрқайсысымыз өмірден өз жолымызды тауып, бақытты өмір сүріп жатсақ, оның бәрі жамандықтан сақтандырып, жақсы адам боп қалыптасуға, еңбексүйгіштікке, адалдыққа үйреткен осы жанның өнегесі.
Кейбір оқып-тоқып, билік басында отырған жандардың, олардың ұрпағының «әттеген-ай» дейтін қылықтары, істері болып жатады ел ішінде. Ондайларды көргенде, кейбір үлкендердің «Әттең, шіркін, оқуы болғанмен, тәрбиесі шамалы болған-ау», – деп жататынын естігенмін. Қазақ тәрбие деген сөзді «көрген» дегенмен білдірген. Парықсыздау жанды қазақ оның көргені жоқ екен деп жатады.
Осындай кезде жарытып оқыған оқуы болмаса да, көрген, түйгені көп қарапайым ауыл қарияларының тәрбиесімен сусындап, адамдықпен күн кешіп жүргенімізге, осындай әкеміздің, атамыздың болғаны үшін тәуба дейміз және оны әркез мақтан тұтамыз, мың алғыс білдіреміз!
Біз үшін сіңірген осындай ерен еңбегін ақтау үшін, өзі салған сара жолды бағыт-бағдарға алып, біз де күш-қайрат жинауға, тік тұруға, мойымауға тиіспіз, солай болады да.
Себебі, ол қазір басқа әлемде болса да, оның бізбен бірге екеніне, әлі де сол бұрынғыдай бізге жол көрсетіп, демеу болып жүретініне сенімім мол.
Ендігі де қалған қызықты әжемізге көруге жазсын, сол үшін қуат берсін оған Алла тағалам!
Жарқын бейнең, ақыл, дария, баталы сөздерің әркез жадымызда сақталады. Бақұл бол, асыл аташым!

Бір өзің ең биік шың, асыл асқарымыз,
Ақылшы, қамқор, ашық аспанымыз.
Мирас еткен өзіңнің тағылым теңізіңе,
Қайық салсақ, шалдықпай шығып, жол табармыз.

Нар тұлғаң, үлгі істерің, әрбір дана сөздерің
есімізден еш кетпейді,
Жисақ та дүниенің бар байлығын, пенделерін
Ешнәрсе де, ешкім де орныңа сенің жетпейді.
Алдың пейіш, артың нұр, кеніш болып,
Бұдан әрі шапағатыңды шаша бер,
Желеп-жебеп әруағыңмен көктегі!

Жатқан жерің жайлы, топырағың торқа, жан иманың мәңгі жолдас болсын!


Аяулы немерең Гүлбану
Ақтөбе қаласы
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
22-08-15 08:35
22 тамыз 2009 жылы Ақтөбе қаласында Таз руы азаматтарының I-ші Құрылтайы болды!
Соған байланысты 22 тамыз Таз руы азаматтары үшін мейрам күні болып саналады!
Мереке құтты болсын ағайындар!
Қайрат
08-08-15 08:01
Тәшім - Аймырза - Қалмырза - Қалыбай - Құлжабай би - Бекқұлы - Сейтібет - Берсүгір - Келдібай - Қабай - Абдал - Таз руы... Түркі...Сақ...
Нұрлан
yessengazy@mail.ru
27-07-15 05:02
Тарихшы-өлкетанушы Аманғали Әміржанұлының «Ақиық-арман» Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі атты I – II – III - IV томдық кітаптарынан үзінді:
1. Таз руынан шыққан ақындар: Есенбақ, Жиенқұл, Қарағұл, Құлманбет, Қоспақ, Қашқынбай, Көшкінбай, Тәжіғұл, Бала Ораз, Қабан, Құлшық, Алдоңғар, Жұмағазы, Қосым, Дәулетқали, Құбайдолла, Қайырша, Айдай, Серікбол, Сабыржан, Сабырғали, Шойынбай, Қоғаш, Мұқанбет, Рахымғали, Айтбай, Амантай, Тементай, Күләш, Мағзом, Мақсот, Мейрамбай, Ырысты, Сансызбай, Амантай, Әсемгүл, Сәулеш, Ханбибі, Мақсот.
2. Таз руынан шыққан байлар: Адайбай, Ақша, Әбіш, Әуелбай, Байкөбен, Байөмір, Балжігіт, Бәйсеу, Бегежан, Боранбай, Бітірбай, Даңғылбай, Дәрментай, Дәуімшар, Дүзбай, Есенғара, Жанияз, Жәдікбай, Жүніс, Игібай, Қалдыбай, Қалмұқан, Қарабай, Қарабала, Қашқынбай, Қожаназар, Қойсары, Құлметен, Мұқан, Мыңбай, Мыңжан, Нарынбай, Наурыз, Нұрғали, Нұржігіт, Нысанбек, Өтешбай, Сарымұқан, Тайжан, Талас, Шәлеке, Шотан, Нәми, Сүлеймен, Байтаңат, Салжан.
3. Таз руынан шыққан батырлар: Айжарық, Ақпан, Әлдеберген, Бақай, Бақат, Басығара, Бәкей, Беркімбай, Жандыр, Жаңғабыл, Жолымбет, Ермек, Итқара, Келдеу, Көтібоқ, Күнжарық, Қарақылыш, Қойлан, Қойсары, Қонысбай, Қосақбай, Құлтай, Маштақ, Мыңдәулет, Нарынбай, Өтен, Пыштан, Сапы, Сарман, Серікбай, Тайлақ, Тайлан, Таңқыбай, Төремұрат, Төлек, Тінәлі, Тұяқ, Нұрғазы.
4. Таз руынан шыққан атақты билер: Боранбай, Бота, Дәден, Дәулет, Дүйсәлі, Досымбай, Естебай, Есімбет, Жалманбет, Кісенбай, Қалнияз, Қаратай, Қоржамбай, Құдайшүкір, Құлжабай, Құсайын, Масақбай, Олжабай, Орманбет, Сапы, Сарыбай, Саудабай, Сауытбай, Үрістем, Ырысбай, Салжан.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
22-07-15 21:06
Сіз жеті атаңызды және арғы аталарыңыз жөнінде білгіңіз келе ме?і! Ол үшін Аманғали Әміржанұлының төрт том кітабын алып, толық танысып, оқып шығу керек!
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
16-07-15 08:07
Сәлем Гүлжан! Рахмет хабарласқаныңа! Барлық елді мекендердегі Таз руының азаматтарымен хабарласып тұрамыз!
Тарихшы-өлкетанушы Аманғали Әміржанұлының 11.02. 2009 жылы -11.09.2013 жылы шыққан «Ақиық-арман» Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі атты I – II – III - IV томдық кітаптарын алам деушілер болса және келесі V томға қосарларың болса:
1. Ақтөбе облысы: Нұрлан Ізденұлы, 87014552854, 87774088898, 87477532420, e-mail: yessengazy@mail.ru
Асқар Сұлтанұлы, 87013382020, e-mail: adosbaev@mail.ru
2. Ақтөбе облысы, Ойыл ауданы: Қуаныш Тұрғанбайұлы, 87024063517, 8(71332)21549, e-mail: kuan_uil@mail.ru Серік Сағынұлы, 87017755212, 8(71332)21972, e-mail: raihan95@mail.ru
3. Алматы облысы: Дүйсен Қылышбекұлы, 87771181432, 8(7272)957145 үй, e-mail: Duisen1970@yandex.ru
4. Астана: Темірбай Есенбекұлы, 87015273255, e-mail: tkamilayev@mail.ru
5. Атырау облысы: Аманғали Әміржанұлы, 8(7122)215314 және 201333 үй, 210305 жұмыс, 87013788352, e-mail: amangali52@mail.ru atyrau_odt@telecom.kz
6. Атырау облысы, Жылыой ауданы, Құлсары қаласы: Байрақбай Нұрқасұлы, 87015556508, 87778716565, e-mail: bnur@abt.kz Әлімжан Қапанұлы 87011117976, факс: 8(71237)72447, e-mail: alimzhan_shokan@mail.ru
7. Қызылорда облысы: Темір ағай, 87018593017, 8(7242)254084 үй, Жұмабек, 87059610550, e-mail: zhuma.63@mail.ru
8. Маңғыстау облысы: Жаңа өзен қаласы: Келдіғұл Мырзағалиұлы, 87015332469, 8(7293)69215 жұмыс, e-mail: K.Bimanov@burgylau.kz Ақтау қаласы: Қартанбай ағай 330579 үй, 87016275362.
9. БҚО облысы: Есенкелді Байшығанұлы, 87013580454, 87026624283, e-mail: aliconstruction@mail.ru
10. БҚО облысы, Шыңғырлау ауданы, Қаржаубай Ерболұлы, 87773939646, 8(71137)23341 үй, e-mail: samat_mayi@mail.ru
11. ОҚО облысы: Абат Лепесұлы, 87022954669, 8(7252)549268, e-mail: abeke1963@mail.ru
Шет Елде:
12. Астырхан қаласы, Эдуард Никитаұлы, 8(8512)599604 үй, 229774 жұмыс, e-mail: edward481@rambler.ru
13. Орынбор қаласы, Алтай Айтманұлы, 83532926267, 562888 үй, 89225518813, e-mail: kxp2@esoo.ru
Алматы қаласында Дүйсеннің әкесі марқум Қылышбек ағай ұйымдастырушы еді, ол кісі қайтыс болды. Алматы қаласындағы Таз сервиспен де хабарласып тұрамыз! Дүйсенге хабарласыңыз!
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
16-07-15 07:42
Мейiрiмдi, рахымды Алла тағаланың атымен бастаймын!
Сіз "Лә иләһә иль Аллаһ" дегенде ерніңіз бір-біріне тимейді!
Ал "Муxаммада Расул Аллаһ" дегенде ерніңіз бір-біріне тиеді!
Міне көрдіңіз бе сіздің тіліңіз Кәлимаға келді! Достарыңа жіберіңіз, оларда тілдерін Кәлимаға келтіріп, бір қуансын!
Сізге Алла тағаланың нұры жаусын!
Гулжан
13-07-15 07:33
Мен Алматы облысынын тумасымын, руымыз таз. Атырыу жактагы таздармен байланысымыз бар ма, жок па бiлгiм келедi.Таз руынын толык тарихын бiлсенiз жазсаныз екен, отiнiш.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
08-07-15 10:01
Қазақ елі, Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының I-II-III-IV том шежіре кітаптарын алғыңыз келсе және алдағы уақытта шығатын V томға қосарларыңыз болса хабарласыңыз: Атырау қаласы, автор Аманғали Әміржанұлы, 87013788352.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
06-06-15 04:33
Жігіт үш жұртымен тату, сыйластықта болып, олардың тыныштығын тілейді! Сонда ғана Қазақ елі аман, береке, бірлікте гүлдене береді! Ел аман, жұрт тыныш болсын!
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
31-05-15 06:06
Аталарына Құран бағыштау, садақа беру ұрпақтарының парызы!
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
23-05-15 09:02
Бүгінде Ақтөбе қаласының шығыс жағындағы Түйетөбеде орнатылған ескерткіш-белгі басында 31 мамырда өткізілетін дәстүрлі қаралы жиын туралы білмейтіндер жоқ болар, сірә.
Мен алғаш Түйетөбе туралы 1997 жылы естідім. Мектепте оқып жүрген кезім. Жаз мезгілі. Шілде айы болатын. Бір күні әкем үйге бір түрлі алабұртқан көңіл күйде кірді:«…Атамыз Мүсірдің сүйегі табылыпты. Ақтөбеден 20 шақырым жердегі Түйетөбе сайында атылған екен. Онда қуғын-сүргін құрбандарына арналған ескерткіш орнатылған. Енді атаң сол жерге барып, құран бағыштап келмекші».
Көп ұзамай атам Хамит алпыс жылдан кейін анасы Ақжібектің қабірінің басынан, туған жерінен бір уыс топырақ апарып салып, жеті нан таратып, құран оқытып, әке алдындағы перзенттік парызын орындап келді. Содан бері біздің әулет үшін Түйетөбеге барып, атаға құран бағыштау дәстүрлі үрдіске айналды.
Атамның дерегі бойынша, арғы атам Мүсір Арыстанұлы 1872 жылы (құжаттарда 1868 жыл деп көрсетілген) дүниеге келіп, ескіше арабша сауат ашқан, орташа шаруа болған адам. 1930 жылға дейін көшпелі өмір сүрген. Қыста Жылыой, Құлсары(Каспий теңізі жағасы) бойына, жазда Шыңғырлауға (Орал облысы) дейін қоныс тепкен.
Миллиондаған адамдардың тағдырын қиған тоталитарлық жүйе ізгіліктің, мейірімділік пен әділеттіліктің жаршысы боп, зерек ой, талантымен, өз абырой-беделімен құрметке ие болған, адал еңбегімен мал тапқан талай жандардың соңына түсіп, өмірін қиғанын, сол зобалаңнан бірде-бір елді мекен, отбасы аман қалмағандығын тарихтан жақсы білеміз.
Осынау алапат зұлмат қармағына 1937 жылдың қазан айында Ойыл ауданының сол кездегі №22 Тамдыкөл ауыл кеңесі (Қарасу елді мекені) де іліккен.
«…Әлі есімде. Таңға жақын 3 адам үйге баса-көктеп кіріп, үйдің ішін тінтіп ақтарды. Ол кезде не болатын еді, ауырып жатқан апамның білезік, сырғасынан басқа пайдаға асатын ештеңе таба алмады.
Әкемді алып бара жатқанда шешеме еріп, мен де сыртқа шықтым. Сонда көрдім, тек әкемді ғана емес, оның інісі Сейілхан Арыстановты да тұтқындапты. Бұдан өзге ауыл тұрғындарынан Мағзым Сәденов, Күмісқали Шәуленов, Жақи Тоқпанов, Жұмырбай Баймағанбетов, Исатай Досмұрзин, барлығы 7 адамды бір түнде алып кетті. Бұл менің мектепке барған жылым болатын. Сол кеткеннен әкем оралған жоқ», — деп еске алады атам қасіретке толы тарих іздерін.
Бұл жолғы тұтқындалудың арты өмірлерін ойран етерін анасы да, балалары да болжай алмағандай еді. Бұған дейін 1933 жылы малды болдың деп бір сотталып, сегіз айдан кейін елге ақталып оралған әкенің өмір жолынан хабардар бала көңілі қайтып келер деп күткен. Бірақ…
Осыдан бастап, «халық жауының отбасы» деген қара күйемен таңбаланған, қоғамнан оқшаулатып «сарсаңға түсірген» күндер басталады.
Көп ұзамай енші алған екі баласының бірі Тәукебайды ұстап әкетіп, он-он бес күннен соң, «әкесі үшін баласын күйдірмейді» деп қайта босатады.
Ал шешемді халық жауының әйелі деп колхозға мүшелікке алмай қойды. Екі жыл сынақпен тышқан аулатып, терісін, майын алғызды. Мен шешеме көмектесіп, тышқанды сойып, терісін керемін, майын аламын. Мен және мен қатарлы сол кездегі балалар бала боп ойнаған емеспіз. Әкем ұсталғанда екі ұл, төрт қыз қалдық. Бүгінгі күнге жетіп, ел қатарлы азамат болсам, ол шешем Ақжібектің қажыр-қайратының арқасы.
«Халық жауының баласы» деген айыптан әкемді ақтағанша құтыла алмадым. 1954 жылы аудандық байланыс бөлімі бастығының орынбасары қызметіне тағайындалғалы тұрғанда да, алдымнан шығып, аудандық партия комитетінің екінші хатшысы жұмысқа алғызбады», — деп сыр шертеді сол күндерден атам.
Жазықсыз жапа шеккен әке рухы алдындағы перзенттік парызын өтеу мақсатында 1959 жылы атам әкесі туралы облыстық сотқа хат жазып, одан «панисламшыл» деген айыппен ату жазасына кесілген әке ісінің 1959 жылдың 14 қазанында қайта қаралып, айыпталудың дәлелденбеуі себепті істің тоқтатылғаны жөнінде анықтама қоса тіркелген жауап хат алады. Бірақ қанша жылға үкім шыққанын, сүйегінің қайда қалғанын біле алмайды.
1997 жыл — Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Жарлығымен Жалпы ұлттық татулық пен саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу жылы деп жариялағанын баршамыз білеміз. Оның үстіне, сол жылы 31 мамыр —Саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні болып белгіленді. Осыған орай, атам әкесі туралы қайта көтеріп, ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Ақтөбе облысы бойынша басқармасына тағы да хат жазып, толыққанды мәлімет алады. Онда әкесінің 1937 жылдың 10 қарашасында Ішкі істер халық комиссариаты үштігінің қаулысымен тұтқынға алынып, ату жазасына кесілгені, үкімнің сол күні Ақтөбеден 20 шақырым жердегі Түйетөбеде орындалғаны туралы және де 1993 жылғы 14 сәуірдегі Қазақстан Республикасының №2144 «Жаппай қуғын-сүргін құрбандарын ақтау» заңына сәйкес толықтай ақталғандығы жөнінде жазылған.
Ештен кеш жақсы. Кеш болса да, ата рухына жағылған қара күйе алынып, ұрпағына есімі қайта жаңғыртылды. Тәуба… Ұрпағы үшін есімі беймәлім боп, аты өзгертіліп, түсі түстелмей кеткен құрбандар қаншама…
Мұның бәрі қоймай сұрастырып, әке туралы ізденген, «жеті атасын білмеген —жетесіз» деген қанатты сөзді ту етіп, артындағы ұрпағына тарихты, шежірені айтудан, ақ параққа жазудан шаршамайтын атам Хамиттің арқасы.
«Адам ұрпағымен мың жасайды». Бүгінде Мүсір атамнан жиырма жеті шаңырақ тарап отыр. Өмір жалғасса, бәйтерек тамырын тереңге жайып, бұталары салалана берер.
Шыққан тегіңді, тамырыңды білу, ол — тарихыңды білу. Сондықтан да қай кезеңде де, қай ұрпақ тұсында да болсын, бабалар мен тарихта ойып орнын алатын ардақты асылдарымыздың есімдері ұмытылмауы тиіс.

Гүлбану МҮСІРОВА,
Ақтөбе қаласы.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
21-05-15 05:36
Кезінде Таз руы азаматтарына басшы болған Құлжабай би атамыз жөнінде тарихи деректер, материалдар сатып аламын!
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
05-05-15 08:20
Елімізге керек емес ертегі!
Ертегіні өз балам да шертеді.
Тарих керек!
Іргетасы ол халықтың,
Іргетассыз қаланбайды
Ертеңі!
Қадыр Мырза-әлі.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
28-04-15 06:07
Дәден Қалмырзаұлы(1834-1924 ж).
Дәден ата - би, шешен, батыр, болыс, әулие ретінде халық құрметіне ие болды. Халық бірлігін, ынтымағын уағыздаған, ел арасындағы дауларды әділ шешіп отырған. Артында көптеген үлгілі сөздер қалған. Дәден би елдегі мағызды істерге белсене араласып, отаршылыққа қарсы күрескен.
Атырау облысының әкімінің орынбасары Есенгелді Нұршаевтың ұйымдастыруымен 1999 жылы Жылыой ауданында Дәден би атамызға кесене орнатылып ұрпақтары ас берді.
Есенгелді Нұршаев, Аманғали Әміржанов ағаларымыз Дәден би ата жөнінде кітаптар шығарды.
Дәден би атамыздың 7 атасы: Дәден би - Қалмырза - Қалыбай би – Құлжабай би - Бекқұлы - Сейтімбет - Берсүгір – Келдібай би.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
24-04-15 21:05
Ассалаумағалейкум ардақты ағайындар!

Қазақ халқы ұрпақтарына жастайынан 7 атасын, қазақ халқының тарихын, салт-дәстүрін, әдет-ғұрыптарын, дала заңын әр кез үйретіп отырған.
7 Атаны білген өте дұрыс, бірақ біреулер әр түрлі себептерге байланысты әлі 7 Атасын таба алмай жүр. 7 атасын тапқанмен, жерленген жерлері белгісіз. Тарихтан белгілі: болыс, бай, имам, оқыған, көзі ашық, көкірегі ояу аталарымыз қуғынға ұшырап, ұрпақтары аталарының атын ұмытып, көз жазып қалды. Сондай ағайындарға неге аталарын табуға көмек бермейміз?
Ол шаруаны тек Аманғали Әміржанұлы арқылы ғана бүкіл халық болып қолдау көрсетіп іске асыруға болатынын ескеру қажет.
Ата-бабамыз 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі әлі түгел жиналып біткен жоқ. Көрші шет елдердегі архивтерден Таз руы жөнінде деректерді жинау керек. Ол үшін азаматтар Аманғали Әміржанұлына шын ниетте көмек бергендері дұрыс. Телефон соғыңыздар, архивтерден деректерді алуға, жинауға, Таз руының шежіресінің бесінші томының шығуына жәрдем беріңіздер.
Тарихшы-өлкетанушы Аманғали Әміржанұлының 11.02. 2009 жылы -11.09.2013 жылы шыққан «Ақиық-арман» Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі атты I – II – III - IV томдық кітаптарын алам деушілер болса Аманғали Әміржанұлына хабарласыңыз: 8(7122)210305(ж), 8(7122)215314(үй), 87013788352, e-mail: amangali52@mail.ru

Қаржылай көмек бергіңіз келсе:
Амангали Амиржанов,
назначение: на текущий счет № 1937129,
РНН 151010346577
Атырауский филиал
АО «БТА»
РНН 150100006707
БИК 191201301
ИИК 463902202
КБ 14

Сәлем айтыңыз: психологиялық, педагогикалық, медициналық, әлеуметтік сұрақтар бойынша тегін кеңестер қажет болса хабарласыңыз, Ақтөбе қаласы, дәрігер Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ 87014552854(ВатсАпп), 87774088898, 87477532420, 8(71332)713176 үй, e-mail: yessengazy@mail.ru
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
16-04-15 20:25
Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руы азаматтары, елге еңбегі сіңген, бірақ жерленген жерлері белгісіз ата-бабаларына арнап ескерткіш белгі жобасының конкурсын Қазақстан Республикасы деңгейінде Ақтөбе қаласында 06 наурыз 2010 жылы өткізді.
Қазақ халқының танымдық тарихи ескерткіштер мұрасының молдығы кімді болсада таң қалдырады. Қазіргі кезге дейін жетіп отырған алғашқы жазба ескерткіштер табиғат сырын түсіну жолындағы адам баласының ерен еңбегінің куәсі. Өткен тарихты зерттегенде көне жазбалар, тас бетіндегі суреттер, тас мүсіндер, сәулет мұралары айрықша орын алады, мақтаныш сезімін оятады.
Тас мүсіндердің(пиктограммалар, петроглифтер) пайда болуының тарихын адам мен табиғаттың біте қайнасуының нәтижесінен іздеу қажет. Мысыр пирамидалары, Наска шөліндегі тастан салынған алып 620 метрлік адам суреті, Пасха аралындағы 21.8 метрлік, салмағы 50 тонна тас мүсіндер, Қазақ еліндегі Егізқойтас кескіндері, суреттерге толы тастар(тауешкілер, өгіз, түйе, тоғызқұмалақ) тек өркендік көркемдік сипатымен ғана емес, мазмұнымен де толымды.
Обалар сыры тереңде жатыр, аспан шырақтарының қозғалысын бақылайтын құрылыстар, ауа райының өзгеруін болжауға қажетті деректер алынып отырған. Кейбір обалар ертедегі қарапайым расытхана(обсерватория) болған. «Мұртты оба», «жеті оба» т.б. астрономиялық бақылау құралдары ретінде пайдаланған ата-бабаларымыз қандай шебер, қандай дана.
Тарихи ескерткіштердің бір түріне зәулім ғимараттар жатады. Қазақ даласында бой көтерген сәулет өнерінің сан ғасырлық тарихы бар. Алаша хан, Жошы хан мазарлары мен Қозы Көрпеш-Баян сұлу кешенінен т.б. салған шеберлердің маңдай тері, ақыл парасаты, талғам түсінігі, түрлі ғылым саласындағы білімі, дүниетанымы өзіндік ерекшелігімен қайталанбас қолтаңбасын көруге болады.
Мәдени мұра» бағдарламасы аясында, Таз руы азаматтарының I-ші құрылтайының шешімдері негізінде, «Тастүлек-Бақай» қоғамдық қоры, ұйымдастыру комитеті, ұйымдастырушылар ұсынысы бойынша «Тастүлек-Бақай» ҚҚ-ның және облыстардағы, қалалардағы, аудандардағы Таз руы азаматтарының ұйымдастырушыларының қолдауымен Қазақ елінің бұрынғы, бүгінгі, болашақ өмірін жастарға ұғындыру мақсатында Таз руы азаматтары бірігіп ата-бабаларына ескерткіш жобасына Республикалық байқау жариялады (Егемен Қазақстан газеті, № 6-7, 12 қаңтар 2010 жыл, 9 бет), Ақтөбе қаласында 06 наурыз 2010 жылы конкурс ұйымдастырды.
Бұл ашық конкурстің басты мақсаты Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Мәдени мұра» бағдарламасы аясында, Таз руынан тараған ұрпақтар бірігіп жерленген жерлері белгісіз, атақты, елге еңбегі сіңген ата-бабаларын еске алып ескерткіш орнату. Ескерткіш қазақ жастарының мәдени, рухани, тарихи намысын оятатын, ауыз біршілікке шақыратын, мақтаныш сезіміне бөлейтін, болашаққа сеніммен қарайтын, өткен заманды құрметтеуге үйрететін, егеменді қазақ елінің тәуелсіздігін, қазіргі өмірді бағалай білетін және жарқын болашағымызды ойландыратындай, халық демалатын орын болғаны жөн. Қазақ елі үшін, болашақ ұрпақ үшін мәні мен маңызы зор болуы керек. Қазақ елінің қазіргі уақытына лайықты жаңа жобаларының дүниеге келуіне ықпал етуді, ұлттық сәулет өнерін жалғастыруды, өзіндік ерекшелігі бар, қоршаған ортаға жарасымды, философиялық терең ой туындайтындай сәулеттік жобалары дайындалуы талап етілді.
Конкурс талаптары мен қатысу тәртібіне мынадай шарттар қойылды:
1. Қазақстан Респубикасының Заңдарында көрсетілген тәртіп бойынша еш қандай шектеу қойылмады, туындыгердің өз білімін, тәжірбиесін қолдануға және өнерін көрсетуге толық мүмкіндік берілді;
2. Конкурсқа ұсынылған жобалар жоғары идиялық деңгейде орындалуы тиіс, көркемдік шешімін табу қажеттілігі сұралды;
3. Конкурсқа қатысатын үміткерлердің жасына, нәсіліне, дініне, жынысына шектеу болмады. Аталған конкурсқа туындыгер және авторлық ұйымдар қатысуына мүмкіндік берілді.
Конкурсқа комиссиясының қажылыр алқасы 15 адам төрағалық етті, 8 елді мекеннен қатынасты, атап айтқанда: Ақтөбеден - 8, оның ішінде комиссия төрағасы Нұрлан Ізденұлы Есенғазы, ақсақалдар алқасы – 1 (ҚР халық ағарту ісінің үздігі Ғалымжан Ермағанбетұлы Байдербес), құрылтайшылар– 2 («Тастүлек-Бақай» қоғамдық қорының директоры Рим Нұрқасымұлы Кенжеғарин, хатшы Батырбек Салықұлы Шауленов), кеңесшілер – 1(сәулетші Қайыр Сұлтангерейұлы Салжанов), кәсіби мамандар – 3(ҚР еңбегі сіңген архитектор Жәнібек Қаржауұлы Таттибаев, А.Жұбанов атындағы Ақтөбе мемлекеттік университетінің дизайн кафедрасының доценті Жәдігер Қылышбайұлы Кенбай, ҚР еңбегі сіңген сәулетші Алтынбек Бөлекбайұлы Қазиев), Атыраудан - 1(«Ақиық арман» қорының директоры, ҚР еңбек сіңірген мәдениет қайраткері, тарихшы Аманғали Әміржанұлы), Ақтаудан - 1(ұйымдастырушы, сәулетші Келдіғұл Мырзағалиұлы Биманов), Құлсарыдан - 1(комиссия төрағасының орынбасары «Атырау сауда» ЖШС басшысы Әлімжан Қапанұлы Балжігітов), Ойылдан - 1(ұйымдастырушы, тарихшы Қуаныш Тұрғанбайұлы Қыстаубай), Орынбордан – 1(ұйымдастырушы Сатыпалды Айтманұлы Жоламанов), Қызыл ордадан – 1(ұйымдастырушы Бағдат Хамитұлы Дүйсенбаев), Оралдан -1( ұйымдастырушы Есенкелді Байшығанов) мырзалар төрелік жасады.
«Тастүлек-Бақай» ҚҚ ұйымдастыру комитеті, облыстардағы, аудандардағы Таз руының координаторлары, Таз баба ұрпақтары ата-бабаларына арнап, Қазақ елінің бұрынғы, бүгінгі, болашақ өмірін жастарға ұғындыру мақсатында орнататын ескерткіш жобасының конкурсына қатысуға өтініш бергендер, атап айтқанда Астанадан-1, Атыраудан-1, Ақтаудан-1, Құлсарыдан-1, Ақтөбеден-3 барлығы 7 туындгер қатысты.
Конкурстың жүлдесіне тек 1-орын 150(жүз елу) мың теңге белгіленді. Бірінші орынды туындыгер Ардақ Жолдасұлы Күмісқалиев(Ақтөбе) жеңіп алды.
Конкурска қатысқан туындыгерлерге бағалы сыйлықтар мен дипломдар табыс етілді.

«Тастүлек-Бақай» ҚҚ,
ұйымдастыру комитеті,
координаторлар орталығының
комиссия төрағасы: Н.І.Есенғазы

06.03.2010 жыл.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
09-04-15 17:08
Әумин! Тасболат інім рахмет!
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
09-04-15 17:06
Тарихшы-өлкетанушы Аманғали Әміржанұлының 11.02. 2009 жылы -11.09.2013 жылы шыққан «Ақиық-арман» Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі атты I – II – III - IV томдық кітаптарын алам деушілер болса және келесі V томға қосарларың болса: Атырау облысы: Аманғали Әміржанұлы, 8(7122)215314 және 201333 үй, 210305 жұмыс, 87013788352 хабарласыңыз!
Тасболат
TAZ-ata@mail.ru
12-01-15 06:07
Құрметті Нұрлан Ізденұлы! Сізді туған күніңізбен шын жүректен құттықтаймын! Сіз Аманғали Әміржанұлының Таз руының шежіре кітаптарының шығуына көмек бердіңіз. Сіз Таз руы азаматтарының басын қосып Ақтөбе қаласында тұңғыш Құрылтай өткіздіңіз. Сізді бастөраға қылып сайлады. Аталарымызға Құлсары қаласынан ескерткіш белгі орнатуды ұйымдастырдыңыз. Сізді Алла тағала қолдасын! Аталарымыздың әруағы жебеп жүрсін! Сізге зор денсаулық, қуаныш, байлық, дәулет, шығармашылық табыс және балаларыңыздың, немерелеріңіздің, шөберелеріңіздің қызығын тойлап бақытты ұзақ өмір сүруіңізге тілектеспін! Сәлеммен ініңіз Тасболат.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
14-12-14 05:57
Алда келе жатқан 16 желтоқсан Тәуелсіздік күні мерекесі құтты болсын!
Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні — тарихы тереңде жатқан Қазақ елінің жаңа заманда өз алдына қайта егеменді ел болған күні. Тәуелсіздік күні мерекесі әр жылдың 16-желтоқсанында аталып өтеді. Бұл күн ұлттық, мемлекеттік деңгейдегі елеулі мереке болғандықтан 16-17-желтоқсан күндері күнтізбеде демалыс болып табылады. Алла тағала қолдап, ата-баба әруағы оңдап қазақ халқының бағы ашылды!
Қазақ халқы Тәуелсіздікті көп жылдар зарыға күтті. Тәуелсіздікті аңсаған, өз ойларын ортаға салған қаншама қазақ елінің білімді азаматтары құрбан болды. Ата-бабаларымыз сан ғасырлар бойы аңсап өткен азаттық алдық, елімізге егемендік әкелді. Қазақ елінің Тәуелсіздігі бәріміздің ең басты құндылығымыз. Мың өліп, мың тірілген қазақ халқы, барлық қыйыншылыққа шыдады, сабырлық, төзімділік, салқынқандылық танытты,.
Көзі ашық, көкірегі ояу қазақ жастары 1986 жылы желтоқсан айында Совет Одағының озбыр саясатына қарсы өз наразылықтарын білдірді. Сол кезде Совет Одағы жастардың талабына мән беріп, оң шешім шығарудың орнына, әскери күшпен жастардың жігерін басып тастауды қолға алды. Қаншама қазақ жастарын соққыға жығып, қудалап, қамап, қорлап, қырып қазақ халқының намысына тиді. Аллаға тағалаға шүкір Совет Одағы құлап, мемлекет ретінде жойылды, Қазақ елі Тәуелсіздік алды, Қазақ ССР-ен Қазақстан Республикасы болып өзгерді.
Қанымызға біткен тектілігіміздің арқасында Тәуелсіздікке қол жеткізгеніміздің өзі қазақ халқы үшін үлкен олжа деседе болады. Ендігі мәселе – Тәуелсіздігімізді бүгінгіденде нығайтып, мемлекеттігімізді бекіте түсу. Қазақстан Республикасы мемлекет, қазақ халқы ұлт ретінде қайта жаңарды. Қазақ халқы үшін Тәуелсіздіктен қымбат еш нәрсе жоқ.
Қазақ халқын алыс-жақын жер бетіндегі барлық мемлекеттер танып білді, Алла тағала қолдап, 23 жылдың ішінде ата-бабамыз армандаған мақсаттарының бәрі орындалды деседе болады.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
16-11-14 02:26
Ассалаумағалейкум!
Жұмабайұлы Әбіл 1912 жылы Ақтөбе облысы, Ойыл ауданында дүниеге келген. Таз руы, бөлімі Абдал, Мәмбетқұл, Жақсығұл. Оның әкесі Жұмабай деген кісі Ойыл ауданында бай болған екен. Конфискациялау кезінде ұлын, өзінің туған інісі Жұмағұл деген кісінің атына өткізіп (бұл кісі етікші болған екен), өзі малын айдап шет елге кеткен көрінеді.
Қызылорда қаласында тұратын Әбілдің ұрпақтары аталарын, Жақсығұл Таз руын білетіндерді іздейді.
Үлкен аталардан, әжелерден сұрап көріп, бір жауабын беруіңізді өтінемін!

Ақтөбе медицина колледжінің
оқытушысы, дәрігер Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ,
87014552854(WhatsApp), 87774088898,
87477532420, e-mail: yessengazy@mail.ru
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
28-10-14 19:52
Жалпы, ру атауларының өзі бір зерттеуді қажетсінетін этнолингвистикалық объект. Осы жағынан алғанда, ру атауының түрлері негізінен төрт сипатқа бөлінетінін назарға ұстаған жөн:
- ежелгі атаулар: Алшын, Арғын, Адай, Таз, Тама, Тана, Табын, Үйсін, Дулат, Керей, Найман, Қоңырат, Шөмен т.т.
- бейнелі атаулар: Тоқсоба- тоғыз оба, Қаратаз, Қара сақал, Қара қалпақ, Төрт қара – төрт бала, Қазан тебер, Тоғыз оғыз, Көп үй, Бес үй т.б.
- заттық атаулар: Алаша, Шалбар, Алтын, Шекті, Жағалбайлы (Жалбағайлы емес пе екен?), Шөмішті, Тарақты, Ошақты, Ысық(ысқы?), Ысты, Балталы, Бағаналы, Қара кесек т.с.с
- есімдік атаулар: Абдал, Атығай, Болат, Жолай, Қайырбай, Келдібай, Құлжабай, Құдуар, Қыдырсиық, Қыдырқожа…
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
27-10-14 02:59
Ассалаумағалейкум!
Үй-іші тегіс аман есен бе?
Жер бетіндегі Қазақ, 12 ата Байұлы Таз руы азаматтарының өтініші бойынша Ақтөбе қаласында, Тау демалыс орынында 2009 жылы 22 тамызда өткен Таз руының I-ші Құрылтайы және 2010 жылы Құлсары қаласында орнатылған ескерткіш жөнінде кітап жазып жатырмын, соған сіздің лебізіңіз қажет!
Сіздер жақтағы ағайындармен ақылдасып, маған лебіз білдіретіндер болса сәлем айтарсыз, жазып берсе нұр үстіне нұр болар еді! Жанашыр ағайындардың ат салысқандары және кім қанша, қандай көмек көрсетті қосымша жазып жіберіңіз! Қосымша тақырыпқа байланысты қажетті материалдар жіберуге болады!
Ағайындарға көп-көп сәлем айтыңыз!

Ақтөбе медицина колледжінің
оқытушысы, дәрігер Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ,
87014552854(WhatsApp), 87774088898,
87477532420, e-mail: yessengazy@mail.ru

Ақтөбе қаласы, 22.10.2014 жыл.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
22-10-14 19:10
Тарихшы-өлкетанушы Аманғали Әміржанұлының 11.02. 2009 жылы -11.09.2013 жылы шыққан «Ақиық-арман» Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі атты I – II – III - IV томдық кітаптарын алам деушілер болса Аманғали Әміржанұлына хабарласыңыз: 8(7122)210305 (ж), 8(7122)215314 (үй), 87013788352, e-mail: amangali52@mail.ru
Қаржылай көмек бергіңіз келсе:
Амангали Амиржанов,
назначение: на текущий счет № 1937129,
РНН 151010346577
Атырауский филиал
АО «БТА»
РНН 150100006707
БИК 191201301
ИИК 463902202
КБ 14
Нұрлан
yessengazy@mail.ru
25-08-14 09:09
19. Ақтөбе облысы, Ойыл ауданы, Көптоғай селосы, Қарасу ауылының атын қазақ халқына еңбегі сіңген Құлжабай би атамызға беру жөнінде 23 тамыз 2014 жылы сағат 10:00-да жиналысқа Көптоғай селолық округінің әкімі, ардагерлер төрағасы, Ақтөбе қаласынан, Ойыл кентінен, Көптоғай ауылынан азаматтар және Қарасу ауылының тұрғындары қатысты. Ойыл ауданында екі Қарасу ауылы бар екен. Екіншісі Ш.Берсиев атындағы селолық округке қарасты. Пошта қызыметкерлері, жеке адамдарда кілең шатасатынын, Қарасу деп неге ауыл аталатынын, бұл ауылдың маңында қарасу жоқ екенін, ауыл Ойыл өзенінің бойында орналасқан, елу шақты үй бар екені айтылды. Құлжабай би жөнінде кітаптарға, Жұлдыз журналына, газеттерге шыққан тарихи мақалалар таныстырылды. Қазақ халқына еңбегі сіңген Сырым батырдың сенімді серігі Құлжабай би Бекқұлыұлына беру жөнінде ауыл тұрғындары бір ауыздан қолдау білдірді.
Нұрлан
yessengazy@mail.ru
16-08-14 09:21
Ойыл газетіне 24.07.2014 жылы, № 28 номеріне: Ойыл ауданы, Көптоғай селосы, Қарасу ауылының атын Құлжабай би атамызға беру жөнінде 23 тамыз 2014 жылы сағат 10:00-да жиналыс болады. Өтетін орны: Қарасу ауылы. Атаның ұрпақтары, деген хабарландыру берілді.
Нұрлан
yessengazy@mail.ru
07-08-14 18:26
Қазақ елі, Кіші жүз, 12 ата Байұлы,
Таз руының I-II-III-IV том шежіре кітаптарын алғыңыз келсе және алдағы уақытта шығатын V томға қосарларыңыз болса хабарласыңыз:
1. Ақтөбе, Нұрлан 87014552854, 87774088898,
2. Атырау, Аманғали 87013788352,
3. Ақтау, Қартанбай 87016275362,
4. Астана, Темірбай 87015273255,
5. Алматы, Қылышбек 87771181432,
6. Жаңаөзен, Келдіғұл 87015332469,
7. Орал, Есенгелді 87013580454,
8. Ойыл, Серік 87017755212, 87057130626,
9. Құлсары, Қалиарыстан 87023520907,
10. Қызылорда, Темір 87018593017,
11. Шымкент, Батыр 87016938462,
12. Шыңғырлау, Қаржаубай 87773939646,
13. Шет ел, Астырхан, Орынбор, Мәскеу т.б. Нұрлан Ізденұлы ЕСЕНҒАЗЫ 87014552854, 87774088898,
WhatsApp,
e-mail: yessengazy@mail.ru

Нұрлан
yessengazy@mail.ru
25-07-14 07:55
Аманғали ӘМІРЖАНҰЛЫНЫҢ «Ақиық-арман. Кіші жүздегі Таз руының шежіресі» атты төрт том кітаптарынан үзінді:

ҚҰЛЖАБАЙ БИ БЕКҚҰЛЫҰЛЫ
(ХҮІІІ-ХІХ ғғ.)

Қазақ халқының орыс отаршылдығынан құтылуы үшін 30 жылдай уақыт (1773-1801 жылдары) күрескен ұлы күрескер Сырым бабаның сенімді серіктерінің бірі болған Құлжабай би Бекқұлыұлы Кіші жүздегі он екі ата Байұлының Таз деген руының Келдібай атасының ұрпағы болатын. Ардақты азаматтың есімі бүгінде тұтас бір арысқа – Құлжабай арысына негіз болып отыр. Ол да тегін емес-ті. Парасатты басшы, ақылман аға, көреген көсем ретінде өз елін талай рет тағдыр соққысынан аман алып шықты, үнемі ел қамын жеп, оларды ұлттық азаттық көтеріліске көтерді. Бүкіл Таз руының бетке ұстар азаматы, сол кездегі білікті биі ретінде мемлекеттік маңызды істерге үлкен жігермен араласты.
Тарихи құжаттарды бағамдасақ, Құлжабай би өзінің тұрғыластары Тұр-мәмбет, Көккөз, Сегізбай билер сияқты пәтуалы сөзімен, берік билігімен қозғалыстың бүкіл барысына өзіндік ықпал еткен ардақты ақсақалдардың бірі болғандығына көңіл тоғайтамыз. Қазақ елінің азаттығы үшін көппен бірге ұлы істерге араласқан абзал азаматтың тұлғасы ерекше көрінеді.
1783-1797 жылдары отаршылдыққа қарсы көтерілген қазақ халқы Нұралы ханды отаршылармен сыбайлас деп түсінді. Олардың атынан орыс патшасына жазылған хатқа – “55-тің талапхатына” барлығы 55 батырлар, билер мен ақсақалдар қол қояды, бұл хат Кіші жүз ханы Нұралының тағдырын шешеді, ол хандықтан түсіріледі.
Көтерілісшілердің қозғалыстың алғашқы кезеңіндегі екінші бір ірі жеңісі – қазақтардың Жайық өзенінің оң жағалауына көшіп-қонуға рұқсат алуы еді. Патшаның 1756 жылғы жарлығымен әлгіндей өтуге тыйым салынған болатын. Өкімет орындарының жергілікті халыққа оң жағалауға еркін жүруге ризашылық берген 1787 жылғы 5-ші сәуірде құрастырылған ведомостісіне сенсек, Құлжабай би Бекқұлұлына 3000 шаңырақ бағынды, бұл осындай рұқсат алған барлық 45 мың шаңырақтың саны жағынан үшінші орын алатындарының бірі еді “ең көбі – 10 мың, одан кейінгісі – 7 мың шаңырақ болатын). Бидің ауылы өз руластары Күрті (Құртқа - ?) ұлы Есенбай бидің (орысша құжатта “Курткин” делінген –А.Ә.) және Мыңдәулет батырдың ауылдарымен бірге (олардың әрқайсысында бір мың шаңырақтан болды) Гурьев қалашығына қарсы Ақтөбе шатқалын жоғары өрлеген аумақта көшіп-қона алатын болды (Сонда, 87-бет).
Құлжабай бидің көтерілісшілер арасында беделді болғандығын тағы да мыналардан көреміз: ол 1785 жылдан кейін де көпшілік болып қабылдаған шешімдерге ризашылығын бүкіл ру атынан беріп отырды: 1792 жылы да, 1794 жылы да осылай болды.
Би көбінесе Сырым батырды қолдап жүрді. Бұл әсіресе, Ералының хандық таққа отыруына қазақтың игі жақсылары қарсы болған тұсында айқын аңғарылды.
Ресейдің патша өкіметі демократиялық сипатта болған 1789 жылғы Ұлы француз буржуазиялық революциясының ықпалынан қорқып, Кіші жүзде хан өкіметін қайта орнатуға ұмтылды. Самсаған әскердің және қоқан-лоқының күшімен Ералы Әбілқайырұлы 1791 жылы хан болып “сайланған-ды”. Сырым бастаған азғантай топ оған бірден-ақ қарсы болды. Зеңбіректен қорыққан көпшілік ағаман келісімін алғашқыда берсе де, кейін Сырым бастаған көтерілісшілердің ықпалымен Ералыға қарсы шыға бастады. Олар 1792 жылдың 10-маусымында Орынбор шекаралық істер экспедициясына жолдаған хаттарында халық қалауын былайша жария етті: “...Егер патша ағзам Әбілқайыр әулетінен біреуді хан етіп сайлағысы келсе, біз оған қарсы болмас едік, бірақ біз, қырғыз-қайсақ (қазақ – А.Ә.) жұрты, Ералының хан болғанына қарсымыз, себебі, ол жасының едәуірге келгеніне байланысты бұл орынға лайық емес. Сондықтан, Ералы жүз ішіндегі айтыс-тартысты, тағы да басқа толып жатқан істерді шешуге шамасы келмейді. Осы себептерден оған халық риза емес...” (“Казахско-русские отношения в ХҮІІІ-ХІХ в.в.(1771-1867 г.г.). Сб. документов и материалов. А.-А., 1964, 135-137-беттер).
Хатқа қол қойған 14 ағаман (старшындар – А.Ә.) өздерінің қалаған басқа бір адамын халықтың сайлап қоюына рұқсат берілуін талап етті. Кейіннен олар сұлтан Есентайды өздеріне хан сайлап алады. Аталмыш хатқа Шекті Сегізбай, Ысық Сұлтанбек, Шеркеш Тұрмәмбет, Беріш Бөдене билермен қатар Құлжабай би де өз мөрін соқты. 14 ағаманның бұл ісі Сырым тобының азайып қалғанына қарамастан батыл әрекеттерден бас тартпаған өжеттігін, табандылығын әйгілейді.
“14-тің” тобының мұндай ісі нәтижесіз кеткен жоқ, көпшілік бірте-бірте олардың жағына шыға берді. Сөйтіп, патшаға тағы да хат жазылып, Ералыны өзгерту талабы қойылғанда, яғни, 4-қаңтар 1794 жылы олардың қатары 200-ге жуықтады.
Аталмыш деректер Құлжабай бидің ел өміріндегі аса маңызды оқиғаларға белсене араласып, өзіндік үлес қосқандығына, жұртшылықтың лайықты құрметіне бөленіп келгендігіне тура меңзейді.
Құлжабай бидің ұрпақтары да оның өзі сияқты отаншыл азаматтар, білікті билер болып өсті. Құлжабайұлы Қалыбайдан туған жеті баланың ең үлкені Масақбай да би атанды. 1824 жылы 3-қаңтарда Кіші жүз зиялылары Орынбордың генерал-губернаторы П.К. Эссеннен Жәңгір сұлтанды хан етіп бекітуді сұрап хат жазғанда ол өз мөрін басады (“Материалдар”, 461-бет).
Масақбай бидің төртінші інісі Қалмырзадан туған Дәден болыс, би, батыр, әулие ретінде халық құрметіне ие болды.
Ал, Құлжабай бидің төртінші ұрпағы Бектұрлиев Байшығанның жерлесі Байжан Атағожиевпен бірге Атырау облысының Жылыой ауданы жерінде 1944 жылы неміс фашистерінің диверсант-десанттарына қарсы күресте жасаған ерлігі Республика Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 50 жылдығына арналған мерекелік баяндамасында аталып өтті.
Атақты күрескер бидің, абзал азаматтың алтыншы бір ұрпағы Есенгелді Нұршаұлы Нұршаев Атырау облысы әкімінің орынбасары ретінде Отанына қызмет жасады.
Атырау облысының Жылыой ауданы мен Ақтөбе облысының Ойыл ауданында Құлжабай би ұрпақтары көптеп саналады.
Сырым бабаның ұлы күрестегі бір серігі Құлжабай би Бекқұлұлы, міне, осындай азамат, билікті би, білікті ел басшысы болған адам еді.
Ақтөбе облысы, Ойыл ауданы, Құрман ауылдық округіне қарасты бір ауылдың атын Құлжабай би атамызға берсе нұр үстіне нұр болар еді!
Сәлеммен Ақтөбе қаласынан: Нұрлан Ізденұлы ЕСЕНҒАЗЫ, 87014552854, 87774088898.
PS: Жазушы, тарихшы т.б. азаматтардың Құлжабай би жөнінде жазған мақалалары болса. Ақындар жыр, терме, өлеңдер шығарса. Маған тамыз айының 22-не дейін жіберулеріңізді өтінемін. Рахмет!
24 шілде 2014 жыл.

Нұрлан
yessengazy@mail.ru
22-07-14 16:28
Ақтөбе облысы, Ойыл ауданы, Құрман ауылдық округіне қарасты бір ауылдың атын Құлжабай би атамызға берсе нұр үстіне нұр болар еді!
Құлжабай би ұрпақтары: Құрман ауылынан: Нұржан Ертайұлы Жұмырбаев, 87055381673, 87756565765, Ақтөбе қаласынан: Нұрлан Ізденұлы ЕСЕНҒАЗЫ, 87014552854, 87774088898, Ойыл кентінен Серік Сағынұлы Қартбаев 87017755212, 87057130626.

Нұрлан
yessengazy@mail.ru
27-06-14 20:24
Мейiрiмдi, рахымды Алла тағаланың атымен бастаймын!
Үш алыстың біреуі аспан мен жер,
Адамның бір ғұмыры есік пен төр!
Өзіңе берілген сол ғұмырыңды,
Мағыналы өткізбесең өзіңнен көр!

Міне, айлардың төресі, күллі мұсылман баласы үшін қасиетті Рамазан айымен қауышатын күнге де таяп қалдық. Еліміздегі барша мұсылмандар күннің аптапты ыстығына қарамастан, маусым - шілде айын жақсы ниетпен, тақуалықпен, оразамен өткізейік. Кездескен қиындықтарға сабыр етіп, Жаратушы Иеміздің разылығына ұмтылайық. Ми қайнатар ыстықты ауырсынбай ораза ұстауға төзе алған жан, өмірдің басқа да сынақтарына сабырлық таныта алатыны сөзсіз. Он сегiз мың ғаламның жаратушысы, құдiретi күштi Алла тағала екi аяқты пендесiнiң мойнына 5 парызды жүктеген. Сол парыздардың бiрi – ораза ұстау.

Нұрлан
yessengazy@mail.ru
26-06-14 10:53
Құлжабай би қоғамдық қоры Сырым батырдың сенімді серігі болған Таз руының атақты биі Құлжабай Бекқұлыұлы жөнінде тарихи материалдар, деректер, шежірелер сатып алады. 87014552854, 87774088898 Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ.
Бисенбек
24-06-14 05:40
Ақтөбе облысы, Ойыл кенті. Таз руы..., Абдал..., Келдібай..., Құлжабай...
Бисенбай
20-06-14 06:52
Құлтегін туралы ежелгі түркі жазба ескерткіштерінің авторы, біздің данышпан ата бабаларымыз тастағы жазуларын бізге мұра етіп қалдырды. Олар түркі мемлекетінің құлауынан 13 жыл бұрын оның қирайтынын алдын ала болжаған еді. Оның басты себебінде айтқан, ол мемлекеттік ойлауды жоғалту. Адамдар мемлекеттің мүддесі туралы ұмытқан. Олар кез келген жолмен баюды жолына түскен. Оның бағасы да айтылды, ол отанның, туған жердің тәуелсіздігі еді. Ақыры олар жеңілді. Бұл адамгершілік құлдыраудың-өзін таныту еркіндігінен айырылу, бөтен біреудің құндылықтарына қызығу, ата-баба бейттерін елемеу, рухани сананы жоғалту жеңілісі еді.
Қали
05-06-14 05:30
Тарихшы-өлкетанушы Аманғали Әміржанұлының 11.02. 2009 -11.09.2013 жылдары шыққан «Ақиық-арман» Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі атты I – II – III - IV томдық кітаптарын алам деушілер болса және келесі V томға қосарларың болса хабарласыныздар: Жылыой ауданы, Кулсары каласы, СТО – магазин «Сат Сапар» - Калиарыстан 87023520907, 8(71237)42217.

Қаржаубай
samat_mayi@mail.ru
30-05-14 07:18
Құрметті Ерболат Нұрланұлы! Тарихшы-өлкетанушы Аманғали Әміржанұлының 11.02. 2009 жылы -11.09.2013 жылы шыққан «Ақиық-арман» Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі атты I – II – III - IV томдық кітаптарын алам деушілер болса және келесі V томға қосарларың болса Аманғали Әміржанұлына хабарласыңыз: 8(7122)210305 (ж), 8(7122)215314 (үй), 87013788352, e-mail: atyrau_odt@telecom.kz
Электронды нұсқасын туындыгер Аманғалидан сұрайсыз!
Ерболат Абилов Нурланулы
Abil_erbolat@mail.ru
27-05-14 10:38
Ассалаумагалейкум агалар!менин билгим келгени:жарык корген 4томдык шежиренин электронды нускасы осы галамторда барма?болмаса оны енгизу кашан жузеге асады?Рахмет.
Қаржаубай
samat_mayi@mail.ru
27-05-14 06:46
Бақай батыр, Төремұрат батыр, Өтен батыр, Нарынбай батыр, Құлжабай би, Дәден болыс, Әбіш бай, Сүлеймен ата т.б. аталарымызды мақтан тұтамыз!
Дулатжан
25-05-14 12:32
Он екі ата Байұлы, Таз руының төрт том кітабын жазған Аманғали ағамызға мың алғыс. Осы кітаптарға деректемелер жинауға, баспаханадан шығуына көмек берген, Таз руының азаматарының басын қосып Аманғали Әміржанұлы ағайға қолдау көрсеткен және жер бетіндегі Таз руының зиялы азаматтарын жинап Таз руының бірінші Құрылтайын өткізген Нұрлан Ізденұлы ЕСЕНҒАЗЫ ағамызға алғысымыз шексіз. Алла тағала сіздерге қуат берсін, денсаулықтарыңыз зор болып, балаларыңыздың, немерелеріңіздің, шөберелеріңіздің қызығын көріп, бақытты ұзақ өмір сүріңіздер!
Айбархан
21-05-14 21:19
Он екі ата Байұлы, Таз руы..., Абдал..., Келдібай..., Бекқұлы, Құлжабай...
Он екі ата Байұлы жайында осындай да сөз қалған:
Екі Таз руының азаматын көрсең бірі саудада жүреді,
Екі Шеркеш руының азаматын көрсең бірі билікте жүреді...
Жылқыбай
15-05-14 23:34
Ақтөбе облысы, Ойыл ауданы, Кемер ауылы: ...Таз руы...Құлжабай...
Сырым
12-05-14 21:46
Таз руы,... Келдібай...
Қаржаубай
samat_mayi@mail.ru
07-05-14 16:13
Тарихшы-өлкетанушы Аманғали Әміржанұлының 11.02. 2009 жылы -11.09.2013 жылы шыққан «Ақиық-арман» Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі атты I – II – III - IV томдық кітаптарын алам деушілер болса және келесі V томға қосарларың болса:
Издана книга в 4-х томах «Акиык - арман», родословная 12 ата Байулы, Таз руы, составленная историком Амангали Амиржанулы.
Желающие приобрести книгу «Акиык-арман» или внести дополнительную информацию к готовящемуся к выпуску 5 тома обращаться в г. Атырау автор А.Амангали 8(7122)210305 (р), 8(7122)215314 (д), 87013788352, e-mail: amangali52@mail.ru
Амангали Амиржанов:
назначение: на текущий счет № 1937129,
РНН 151010346577
Атырауский филиал
АО «БТА»
РНН 150100006707
БИК 191201301
ИИК 463902202
КБ 14

Нұрлан
yessengazy@mail.ru
29-04-14 11:22
Тарихшы-өлкетанушы Аманғали Әміржанұлының 11.02. 2009 жылы -11.09.2013 жылы шыққан «Ақиық-арман» Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі атты I – II – III - IV томдық кітаптарын алам деушілер болса және келесі V томға қосарларың болса:
1. Ақтөбе облысы: Нұрлан Ізденұлы, 87014552854, 87774088898, e-mail: yessengazy@mail.ru
2. Ақтөбе облысы, Ойыл ауданы: Серік Сағынұлы, 87017755212, 8(71332)21972, e-mail: raihan95@mail.ru, Қуаныш Тұрғанбайұлы, 87024063517, 8(71332)21549, e-mail: kuan_uil@mail.ru
3. Алматы облысы: Қылышбек ағай Шадықұлұлы, 87771181432, 8(727)372-03-29үй, e-mail: Duisen1970@yandex.ru
4. Астана: Темірбай Есенбекұлы, 87015273255, e-mail: tkamilayev@mail.ru
5. Атырау облысы: Аманғали Әміржанұлы, 8(7122)215314 және 201333 үй, 210305 жұмыс, 87013788352, e-mail: atyrau_odt@telecom.kz
6. Қызылорда облысы: Темір ағай, 8(7242)254084 үй, Алмасбек Әбілқасымұлы, 87051639933, 8(7242)238103 жұмыс, e-mail: almasbek82@mail.ru Бағдат Хамитұлы, 87017814681, e-mail: bagdat.064@mail.ru
7. Маңғыстау облысы: Қартанбай ағай(Ақтау) 330579 үй, 87016275362, Келдіғұл Мырзағалиұлы(Жаңаөзен), 87015332469, 8(7293)69215 8(7293)69215 жұмыс, e-mail: K.Bimanov@burgylau.kz
8. Орал қаласы: А. Аманғали 8701539006, 87772092002. Есенкелді Байшығанұлы, 87013580454, 87026624283, e-mail: aliconstruction@mail.ru
9. Орал облысы, Шыңғырлау ауданы, Қаржаубай Ерболұлы, 87773939646, 8(71137)23341 үй,
10. Шымкент облысы: Абат Лепесұлы, 87022954669, 8(7252)549268, e-mail: abeke1963@mail.ru

Тарғын
24-04-14 22:00
Кіші жүз, Он екі Ата Байұлы, Таз руы, Абдал, Келдібай, Бекқұлы, Олжабай, Қипы...
Жасұлан
16-04-14 06:08
Таз руы...Бессары...Ойылдан...
Нұрұлан
12-04-14 13:06
Таз руы, Абдал, Келдібай...
Дулат
06-04-14 15:03
Таз руы, Құлжабай...
Қаржаубай
samat_mayi@mail.ru
28-03-14 16:29
Байұлы...Таз руы...Абдал...Келдібай...Берсүгір...Сейтімбет...Бекқұлы, Құлжабай...
Нұрлан
yessengazy@mail.ru
21-03-14 22:15
Ұлыстың ұлы күні – Наурыз мейрамымен шын жүректен құттықтаймын!
Ақтың молаятын, Жарықтың ұзаратын, Нұрдың молығатын, Тіршіліктің жаңаратын, Өмірдің жаңғыратын, Пейілдің түзелетін, Көңілдің кеңитін кезеңі - наурыз мейрамы құтты болсын!
Наурыз - жылдың басы, күн мен түннің теңелер шағы. Тамырын тереңнен тартқан осынау мейрам – береке мен бірліктің, тазалық пен татулықтың тұғырын нығайтып, риясыз шаттық пен қуанышқа кенелтер ұлы мереке.
Наурыз – бұл тек көктемнің ғана емес, бұл ең әуелі ізгілік пен жақсылықтың мейрамы. Ұлыстың осы бір ұлы күні жер бетіндегі қанды соғыстар, дау-жанжалдар тоқтатылып, адамдар бір-біріне деген өкпе-реніштерін ұмытып, кешірімге келіп, татуласып, табыса білген. Халқымыз мол дастарқанын жайып, ақ жарқын көңілмен жүздесіп, дәм татысып, өткен-кеткеннен сыр тартып, барша адам баласына жақсылық, аманшылық тілеп, жастарға ақ баталарын берген.
Баршаңыздың дендеріңізге саулық, шаңырақтарыңызға шаттық, отбасылыраңызға амандық, береке мен бірлік, ырыс пен ынтымақ тілеймін! Жылқы жылы ел аман, жұрт тыныш болып, жер бетінде гүлдену мен тазалық, халықтар арасында достық, татулық, сыйластық салтанат құрсын!

Нұрлан
yessengazy@mail.ru
19-03-14 17:19
МЕРЕЙТОЙ:
2015жылы Нарынбай Шаңдыұлының (1805-1880) 210 жылдығы;
2016 жылы Өтен Ақтоғайұлының (1816-1872) 200 жылдығы;
2020 жылы Қойсары Өтебайұлының (1820-1907) 200 жылдығы;
2021 жылы Төремұрат Тайлыбекұлының (1821-1863) 200 жылдығы.

Жанболат
19-03-14 07:03
Құлжабай би қазақ халқының басын біріктіруге ат салысқан ел басшысы болған адам!!!
Арыстан
18-03-14 05:49
Түрік...Қазақ...Кіші жүз...Байұлы...Таз руы...Жастабан...Байсары...
Гүлшара
17-03-14 08:20
Таз руы...Шарға...Асан...???
Аманғали
15-03-14 13:39
Таз руы - Шарғa - Асан.
Қобдабай
15-03-14 05:56
Таз руы,Абдал, Келдібай, Бекқұлы, Кенжалы бөлімі жөнінде білетіндер бар ма?
Нұрлан
yessengazy@mail.ru
14-03-14 04:49
Тарихшы-өлкетанушы Аманғали Әміржанұлының «Ақиық-арман» Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі атты I – II – III - IV томдық кітаптарынан үзінді:
1. Таз руынан шыққан ақындар: Есенбақ, Жиенқұл, Қарағұл, Құлманбет, Қоспақ, Қашқынбай, Көшкінбай, Тәжіғұл, Бала Ораз, Қабан, Құлшық, Алдоңғар, Жұмағазы, Қосым, Дәулетқали, Құбайдолла, Қайырша, Айдай, Серікбол, Сабыржан, Сабырғали, Шойынбай, Қоғаш, Мұқанбет, Рахымғали, Айтбай, Амантай, Тементай, Күләш, Мағзом, Мақсот, Мейрамбай, Ырысты, Сансызбай, Амантай, Әсемгүл, Сәулеш, Ханбибі, Мақсот.
2. Таз руынан шыққан байлар: Адайбай, Ақша, Әбіш, Әуелбай, Байкөбен, Байөмір, Балжігіт, Бәйсеу, Бегежан, Боранбай, Бітірбай, Даңғылбай, Дәрментай, Дәуімшар, Дүзбай, Есенғара, Жанияз, Жәдікбай, Жүніс, Игібай, Қалдыбай, Қалмұқан, Қарабай, Қарабала, Қашқынбай, Қожаназар, Қойсары, Құлметен, Мұқан, Мыңбай, Мыңжан, Нарынбай, Наурыз, Нұрғали, Нұржігіт, Нысанбек, Өтешбай, Сарымұқан, Тайжан, Талас, Шәлеке, Шотан, Нәми, Сүлеймен, Байтаңат, Салжан.
3. Таз руынан шыққан батырлар: Айжарық, Ақпан, Әлдеберген, Бақай, Бақат, Басығара, Бәкей, Беркімбай, Жандыр, Жаңғабыл, Жолымбет, Ермек, Итқара, Келдеу, Көтібоқ, Күнжарық, Қарақылыш, Қойлан, Қойсары, Қонысбай, Қосақбай, Құлтай, Маштақ, Мыңдәулет, Нарынбай, Өтен, Пыштан, Сапы, Сарман, Серікбай, Тайлақ, Тайлан, Таңқыбай, Төремұрат, Төлек, Тінәлі, Тұяқ, Нұрғазы.
4. Таз руынан шыққан атақты билер: Боранбай, Бота, Дәден, Дәулет, Дүйсәлі, Досымбай, Естебай, Есімбет, Жалманбет, Кісенбай, Қалнияз, Қаратай, Қоржамбай, Құдайшүкір, Құлжабай, Құсайын, Масақбай, Олжабай, Орманбет, Сапы, Сарыбай, Саудабай, Сауытбай, Үрістем, Ырысбай, Салжан.
Ақтөбе қаласы, Нұрлан Ізденұлы ЕСЕНҒАЗЫ, 8(7132)779380 үй, 87014552854, 87774088898.

Мұрат
13-03-14 09:43
Таз руынан шыққан батырлар: Айжарық, Ақпан, Әлдеберген, Бақай, Бақат, Басығара, Бәкей, Беркімбай, Жандыр, Жаңғабыл, Жолымбет, Ермек, Итқара, Келдеу, Көтібоқ, Күнжарық, Қарақылыш, Қойлан, Қойсары, Қонысбай, Қосақбай, Құлтай, Маштақ, Мыңдәулет, Нарынбай, Өтен, Пыштан, Сапы, Сарман, Серікбай, Тайлақ, Тайлан, Таңқыбай, Төремұрат, Төлек, Тінәлі, Тұяқ.
Мұрат
12-03-14 05:14
Таз руынан шыққан атақты билер: Боранбай, Бота, Дәден, Дәулет, Дүйсәлі, Досымбай, Естебай, Есімбет, Жалманбет, Кісенбай, Қалнияз, Қаратай, Қоржамбай, Құдайшүкір, Құлжабай, Құсайын, Масқбай, Олжабай, Орманбет, Сапы, Сарыбай, Саудабай, Сауытбай, Үрістем, Ырысбай.
Орал
11-03-14 07:22
Таз руы азаматтары бірігіңдер! Ата баба әруағы қолдасын!
Нұрлан
yessengazy@mail.ru
08-03-14 07:05
Асылан сізге де рахмет! Алла тағала сіздерді де қолдасын!
Асылан
06-03-14 06:50
Нұреке көп рахмет, сізге алғысымыз шексіз! Сізге және отбасыңызға Алла тағаланың нұры жаусын! Балаларыңыздың, немерелеріңіздің қызығын көріп шөберелеріңіздің қолынан су ішіңіз!
Нұрлан
yessengazy@mail.ru
04-03-14 04:57
Көңіл бөліңіз! Тарихшы-өлкетанушы Аманғали Әміржанұлының «Ақиық-арман» Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі атты I – II – III - IV томдық кітаптарын алам деушілер және келесі V томға қосарларың болса:
1. Ақтөбе облысы: Нұрлан Ізденұлы, 8(7132)779380 үй, 87014552854, 87774088898, e-mail: yessengazy@mail.ru
2. Ақтөбе облысы, Ойыл ауданы: Қуаныш Тұрғанбайұлы, 87024063517, 8(71332)21549, e-mail: kuan_uil@mail.ru Серік Сағынұлы, 87017755212, 8(71332)21972, e-mail: raihan95@mail.ru
3. Алматы облысы: Қылышбек Шадықұлұлы, 87771181432, 8(727)372-03-29 үй, e-mail: Duisen1970@yandex.ru
4. Астана: Темірбай Есенбекұлы, 87015273255, e-mail: tkamilayev@mail.ru
5. Атырау облысы: Аманғали Әміржанұлы, 8(7122)215314 және 201333 үй, 210305 жұмыс, 87013788352, e-mail: atyrau_odt@telecom.kz
6. Атырау облысы, Жылыой ауданы, Кұлсары - Калиарыстан 87023520907, 8(71237)42217 үй,
7. Қызылорда облысы: Темір ағай, 8(7242)254084 үй, Бағдат Хамитұлы, 87017814681, e-mail: bagdat.064@mail.ru
8. Маңғыстау облысы: Келдіғұл Мырзағалиұлы, 87015332469, 8(7293)69215, 8(7293)69215 жұмыс, e-mail: K.Bimanov@burgylau.kz Қартанбай 8(7292)330579 үй, 87016275362.
9. Орал облысы: Есенкелді Байшығанұлы, 87013580454, 87026624283, e-mail: aliconstruction@mail.ru А.Аманғали 8701539006, 87772092002,
10. Орал облысы, Шыңғырлау ауданы, Қаржаубай Ерболұлы, 87773939646, 8(71137)23341 үй,
11. Шымкент облысы: Абат Лепесұлы, 87022954669, 8(7252)549268, e-mail: abeke1963@mail.ru
Шет елде:
12. Астырхан, Эдуард Никитаұлы, 8(8512)599604 БЕСПЛАТНО 8(8512)599604 үй, 229774 жұмыс, e-mail: edward481@rambler.ru
13. Орынбор, Алтай Айтманұлы, 83532926267, 562888 үй, 89225518813, e-mail: kxp2@esoo.ru

Нұрлан
yessengazy@mail.ru
27-02-14 13:14
Тарихшы-өлкетанушы Аманғали Әміржанұлының 11.02. 2009 жылы -11.09.2013 жылы шыққан «Ақиық-арман» Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі атты I – II – III - IV томдық кітаптарын алам деушілер болса және келесі V томға қосарларың болса Аманғали Әміржанұлына хабарласыңыз: 8(7122)210305 (ж), 8(7122)215314 (үй), 87013788352, e-mail: atyrau_odt@telecom.kz
Пошта арқылы алғыңыз келсе немесе қаржылай көмек бергіңіз келсе:
Амангали Амиржанов,
назначение: на текущий счет № 1937129,
РНН 151010346577
Атырауский филиал
АО «БТА»
РНН 150100006707
БИК 191201301
ИИК 463902202
КБ 14

Нуркен
26-02-14 15:31
Караганды каласынанмын, Таз руынын шежире китаптрын кайдан алуга болады?
Нуркен
26-02-14 15:31
Караганды каласынанмын, Таз руынын шежире китаптрын кайдан алуга болады?
Нұрлан
yessengazy@mail.ru
23-02-14 05:53
Жеке Куәлігіңіз, аты-жөніңіз қазақ тілінде болмаса, сіз қандай қазақпын деп ойлайсыз?
Әкеңіздің, атаңыздың, бабаңыздың атын ұмыттырам деген заман өтті, аты-жөніңізді, тегіңізді Жеке Куәлігіңізге қазақ тілінде жаздырсаңыз, Алла тағала сізді қолдайды!
Бүгінгі күннен бастан, әр азамат, отбасы, ауыл, аудан, қала, облыс болып, түгел қазағым Қазақ Елінің нағыз азаматы атына лайықты жұмыс жасайық, өмір сүрейік, балаларымыз бен немерелерімізге қазақ екенімізді дәлелдейік.
Не істеу керек:
1. Халыққа қызмет көрсету орталығына барып, өтініш жазып, Туу туралы Куәлігіңізді жаңадан таза қазақ тілінде жаздырасыз,
2. Қазақ тілінде жазылған Туу туралы Куәлік негізінде Жеке Куәлік және қажет болса Паспорт аласыз,
3. Басқа құжаттарыңызды қазақ тіліне аудармайсыз, бәрі жарамды, заңды құжат болып есептелінеді.
Сонда ғана біз аты-жөнімізге қарап қазақ екенімізді, бір үлгіде аты-жөнімізді жазатын Қазақ Елінің, ұлтымыздың төлқұжаты болатын жағдайға жетеміз.

Мысалға: менің атым Нұрлан әкемнің аты Ізден атамның аты Есенғазы. Ұлты қазақ азаматтардың тегi мен әкесiнiң атын жазуға байланысты мәселелердi шешу тәртібі туралы Қазақстан Республикасы Президентінің 1996 жылғы 2 сәуiрдегі № 2923 Жарлығына байланысты Туу туралы Куәлігімді және жеке Куәлігім мен Паспортымды Нұрлан Ізденұлы ЕСЕНҒАЗЫ деп алдым.

Сонда ғана қазақ тілінде жазу сауаты дұрысталады, неге десеңіз сіздің жеке Куәлігіңіз таза қазақ тілінде ғой!

Сіздерге де сондай қуаныш сыйлаймын!

Дүйсен
Duisen1970@yandex.ru
19-02-14 16:25
Тарихшы-өлкетанушы Аманғали Әміржанұлының 11.02. 2009 -11.09.2013 жылдары шыққан «Ақиық-арман» Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі атты I – II – III - IV томдық кітаптарын алам деушілер болса және келесі V томға қосарларың болса және Таз руы шежіресі жөнінде Қылышбек Шадықұлұлының кітаптарын алғыңыз келсе хабарласыныздар: Алматы қаласы - Ш.Қылышбек - 8(727)372-03-29 (үй), 87771181432, e-mail: Duisen1970@yandex.ru
Темірбай
tkamilayev@mail.ru
15-02-14 07:54
Тарихшы-өлкетанушы Аманғали Әміржанұлының 11.02. 2009 -11.09.2013 жылдары шыққан «Ақиық-арман» Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі атты I – II – III - IV томдық кітаптарын алам деушілер болса және келесі V томға қосарларың болса хабарласыныздар: Астана қаласы, Темірбай Есенбекұлы, 87015273255, e-mail: tkamilayev@mail.ru
Кайыржан
12-02-14 11:08
Нурлан Изденулы ЕСЕНГАЗЫ мырзаны ата-анасы жаксы тарбиелеген. Десек те баска балалары неге Нурекендей емес? Соган караганда бала 13-15 жаска толгасын ози де адам болу жагын ойластыруы керек сиякты. Мысалга Казак Ели егемендик алган жылы тарихымызга ман бере бастады. Тарих дегенимиз адамнан, онын тегинен, руынын, елинен басталады.
Ата тили газети 1994 жылы алгаш рет казак руларынын шежиресин жинап китап шыгарды. Сонда ен биринши Таз руынын шежиресин бергендердин бири осы Нурлан агамыз. Ол киси ол кезде Караганды облысы, Улытау ауданында даригер болып жумыс жасайды екен.
Актобе каласында 2005 жылдан бери Таз руынын шежиресин жазушы, тарихшы Атыраулык Амангали Амиржанулы агамызга колдау корсетип, китаптарын шыгаруга комектесип келеди.
Актобе каласында 2009 жылы Таз руынын азаматтарынын басын косып Таз руынын 1-ши Курылтайын откизди.
Кулсары каласында Таз руы азаматттарынын басын косып ата-бабаларына ескерткиш орнатып, Казакстан Республикасынын тауелсиздик кунине орай халык демалатын саябак ашып кала акимине сыйга берди.
Айта берсек Нурекеннин казак азаматы ретинде аткарган жумыстары коп.
Нурекене алгысымыз шексиз.
Алла тагала Нурекенди колдап, ата-баба аруагы желеп-жебеп журсин.

Аида
11-02-14 07:24
Рахмет! Керемет! Таз руының шежіресін жинаушы, 2009-2013 жылдары Республикалық Таз руы ұйымдастыру комитетінің төрағасы. Ақтөбе облыстық ПМПК ММ-ің басшысы, дәрігер, Нұрлан Ізденұлы ЕСЕНҒАЗЫ мырза!!! Ризамын!
Кали
08-02-14 17:18
Тарихшы-өлкетанушы Аманғали Әміржанұлының 11.02. 2009 -11.09.2013 жылдары шыққан «Ақиық-арман» Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі атты I – II – III - IV томдық кітаптарын алам деушілер болса және келесі V томға қосарларың болса хабарласыныздар: Жылыой ауданы, Кулсары каласы, СТО – магазин «Сат Сапар» - Калиарыстан 87023520907, 8(71237)42217.
Баян
07-02-14 09:17
Таз руында атакты, елге сыйлы Болыс, Би, Акын, Бай, Батыр азаматтар коп болган. Олар неге тарихта жок?
Талгат
05-02-14 15:04
Ойыл ауданы, Курманов совхозында тугелге жуыгы Таз руы, коби Кулжабайлар!
Нарынбай
03-02-14 17:38
Таз руы-Жастабанмын
Назар
31-01-14 19:56
Таз руы, Абдалмын
Қанат
26-01-14 05:39
Қазақ халқы руға, жүзге бөлінбеген. Бөлінгендерді бөрі жейді деп ондай арамзаларды қатаң жазалаған. Жеті атасын, руын білу туысқандықты білу, тектілікті сақтау болып саналады. Құда түсіп келгенде ру сұрасу, жеті атаға дейін қыз алыспау қағидасы жатыр. Қазақ халқының тарихы осы рудан басталады.
Мұқтар
15-01-14 21:12
Жеті атасын білген ер, жеті жұрттың қамын жер.
Жолдас
13-01-14 11:08
Ақтөбе қаласы, 12-ші шағын аудандандағы облыстық кітапханадан Аманғали Әміржанұлының төрт том Таз руының шежіре кітаптарын оқып, нағашыларымның аталарымен танысып бір жасап қалдым! Өте мағыналы, тарих деректерімен толықтырып жақсы жазылған. Аманғали ағамыз көп еңбектенген екен. Осындай азаматттарды біріктіріп Қазақ Елінің тарихын жазған дұрыс болады деп ойлаймын.
Нұрлан
yessengazy@mail.ru
10-01-14 10:37
ОЙЫЛЫМ МЕНІҢ - ОЙДАҒЫ ЕЛІМ !

Кезінде әсем қала аса мықты,
Тарихы қыш дуалға қашалыпты,
Торабын 90 жолдың түйістіріп,
Көкжар деп ел жұртымен аталыпты.

Қайырмасы:
Ойылым менің - ойдағы елім,
Табыстың тойын тойлаған елім.
Ойылым - арнам ағысы қатты,
Ойылым - арман қайнаған өңір.

Жерұйық Күн - Ананың нұрын алған,
Куә боп Асан қайғы жыры қалған.
Кезінде жәрменкенің қызған жері,
Құт мекен, бабамыздың ізі қалған.

Қайырмасы:

Шұбалып керуен жол қырқаны асып,
Ойылым сұлулықпен тұр таласып.
Бойына шежірені жатыр бүгіп,
Ежелгі Ақжайықтың бір саласы.

Қайырмасы:

Бабамыз сүйе білген даланы кең,
Жауыны таптатпады табанымен.
Бұл күнде тыныстайды өскен өңір,
Барқынның баяу ескен самалымен.

Қайырмасы:

Нұрлан
yessengazy@mail.ru
04-01-14 12:29
Қазақ деген Жылқы мінез жандармыз,
Сол мінезбен талай жерге барғанбыз.
Алыс жүрсек кісінесіп табысып,
Жақын жүрсек айтысумен шыңдалғанбыз.

Нұрлан
yessengazy@mail.ru
28-12-13 04:44
Биссимилла-ир-рахмани р-рахим!

Аса қамқор, ерекше мейiрмдi Алла тағаланың атымен бастаймын!

Келе жатқан жаңа 2014 – Жылқы жылы құтты болсын!

Ескі жылдың қайғы - мұңын, өкпе – наздың, ауру – сырқаттың барлығын артқа тастап, кіріп келе жатқан Жылқы жылын көтеріңкі көңіл-күймен, таза, тың ойлармен қарсы алу керек. Әрбір кірген жаңа жылдың өзінің дайындап отырған қуанышы, бақыты, сыйы болады.
Адам баласы жаңа жылдан көп жақсылық күтеді, жаңа жылға көп үміт артады. Өткенге риза болып, жаңа жылға бәріміз таза ниетпен, нық қадаммен аттайық. Жаңа жылға елмен бірге жаңа табыстарға жете берейік!
Жаңа жыл тың шығармашылық ойлар, биік кәсіби жетістіктер, керемет оң өзгерістер, жарқын кездесулер мен қуанышты оқиғалар, тамаша бастамалар мен оң шешімдер жылы болсын!
Шаңырақтарыңызда ырыс-береке, Қазақ Елінде бейбітшілік пен келісім болсын! Сіздерге шын ниетпен зор денсаулық, жарқын болашаққа сенімділік тілеймін! Үміттеріңіз бен тілектеріңіз орындалып, барлық бастауларыңыз сәтті нәтижелер берсін! Әумин!
Тілек білдіруші: Нұрлан Ізденұлы ЕСЕНҒАЗЫ

Мақсат
24-12-13 20:01
Таз руының шежіресін жазуда қырық жыл бойы еңбек сіңірген тарихшы, жазушы Аманғали Әміржанұлына алғысымыз шексіз! Тағдыр ол кісіні дәрігер, шежіреші Нұрлан Ізденұлы ЕСЕНҒАЗЫ мырзаға жолықтырып бар арманы орындалғандай! Нұрекең азаматтық жасап төрт том кітаптарын шығаруға қолдау көрсетіп, өзі сияқты азамат жігіттердің басын қосып Құрылтайлар өткізіп, Таз руының жерленген жерлері белгісіз ата бабаларына арнап Құлсары қаласында ескерткіш белгі орнатуы Сырым батырдың сенімді серіктерінің бірі, сол кезеңдерде Таз руының бас биі болған Құлжабай би атамыздың ұрпағы екенінің бір дәлелдеді!
Аман
22-12-13 09:23
Кіші жүз, он екі ата Байұлы, Таз руының төрт том шежіресін жазушы Аманғали Әміржанұлына, оған көмектеске және Таз руының азаматтарының басын қосып екі рет құрылтай өткізген Нұрлан Ізденұлына және өңірлердегі ұйымдастырушылар мен ат салысқан азамат жігіттерге Алла тағаланың нұры жаусын, ата баба әруағы риза болып, денсаулықтары мықты, балаларының, немерелерінің қызығын көріп, бақытты ұзақ өмір сүрулеріне тілектеспін!
Нұрлан
yessengazy@mail.ru
10-11-13 09:55
«Ақиық-арман. Кіші жүздегі Таз руының шежіресі» кітаптарының I-II-III-IV томын барып оқығыңыз келсе С.Бәйішев атындағы Ақтөбе облыстық әмбебап ғылыми кітапханасына келіңіз, телефоны: 8(7132)238111.
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
20-10-13 11:42
Бала Ораз ақынның туғанына 180 жылдығына орай Республикалық айтыс болады!
Нұрлан ЕСЕНҒАЗЫ
yessengazy@mail.ru
14-10-13 11:02
Аманғали Әміржанұлының «Ақиық-арман. Кіші жүздегі Таз руының шежіресі» кітаптарының I-II-III-IV томдарын Жылыой ауданы, Құлсары қаласынан алам деушілерге: Құлсары қаласы, «Сәт Сапар» дүкені - 87023520907, 8(71237)42217 үй, Қалиарыстаннан алуыңызға болады.
Nurlan
yessengazy@mail.ru
09-10-13 16:58
Аса қамқор, ерекше мейiрімдi Алла тағаланың атымен бастаймын !
Ассалаумағалейкум !
2009 жылдың 11-ші ақпанында тарихшы Аманғали Әміржанұлының Ақтөбе қаласындағы «М.Стиль» баспаханасынан «Ақиық-арман. Кіші жүздегі Таз руының шежіресі» деп аталатын екі томдық еңбек жарық көрді.
2010 жылдың 11-ші желтоқсанында «Ақиық-арман. Кіші жүздегі Таз руының шежіресі» деп аталатын екі томдықтың жалғасы III-ші томы шықты.
2013 жылғы қыркүйектің 11 жұлдызында IV-ші томы жарыққа шықты.
Жазылып жатқан V томға қосарларыңыз болса Аманғали Әміржанұлына хабарласыңыздар.
«Ақиық-арман. Кіші жүздегі Таз руының шежіресі» кітаптарының I-II-III-IV томын барып оқығыңыз келсе С.Бәйішев атындағы Ақтөбе облыстық әмбебап ғылыми кітапханасына келіңіз, телефоны: 8(7132)238111.
Салеммен: Ақтөбе қаласынан, жалпы тәжірибелі дәрігер Нұрлан Ізденұлы ЕСЕНҒАЗЫ, ұялы: 87014552854, 87774088898, тел.: 8(7132)779380 үй, e-mail: yessengazy@mail.ru

Нұрлан
yessengazy@mail.ru
18-09-13 23:10
Тарихшы-өлкетанушы Аманғали Әміржанұлының 11.02. 2009 жылы -11.09.2013 жылы шыққан «Ақиық-арман» Кіші жүз, 12 ата Байұлы, Таз руының шежіресі атты I – II – III - IV томдық кітаптарын алам деушілер болса және келесі V томға қосарларың болса:

1. Ақтөбе облысы: Нұрлан Ізденұлы, 8(7132)779380 үй, 87014552854, 87774088898, e-mail: yessengazy@mail.ru
2. Ақтөбе облысы, Ойыл ауданы: Қуаныш Тұрғанбайұлы, 87024063517, 8(71332)21549, e-mail: kuan_uil@mail.ru Серік Сағынұлы, 87017755212, 8(71332)21972, e-mail: raihan95@mail.ru
3. Алматы облысы: Қылышбек ағай Шадықұлұлы, 87771181432, 8(7272)957145 үй, e-mail: Duisen1970@yandex.ru
4. Астана: Темірбай Есенбекұлы, 87015273255, e-mail: tkamilayev@mail.ru
5. Атырау облысы: Аманғали Әміржанұлы, 8(7122)215314 және 201333 үй, 210305 жұмыс, 87013788352, e-mail: atyrau_odt@telecom.kz
6. Қызылорда облысы: Темір ағай, 8(7242)254084 үй, Алмасбек Әбілқасымұлы, 87051639933, 8(7242)238103 жұмыс, e-mail: almasbek82@mail.ru Бағдат Хамитұлы, 87017814681, e-mail: bagdat.064@mail.ru
7. Маңғыстау облысы: Келдіғұл Мырзағалиұлы, 87015332469, 8(7293)69215 жұмыс, e-mail: K.Bimanov@burgylau.kz Қартанбай ағай 330579 үй, 87016275362.
8. Орал облысы: Есенкелді Байшығанұлы, 87013580454, 87026624283, e-mail: aliconstruction@mail.ru
9. Орал облысы, Шыңғырлау ауданы, Қаржаубай Ерболұлы, 87773939646, 8(71137)23341 үй, e-mail: zhas61@mail.ru
10. Шымкент облысы: Абат Лепесұлы, 87022954669, 8(7252)549268, e-mail: abeke1963@mail.ru
Шет елде:
11. Астырхан, Эдуард Никитаұлы, 8(8512)599604 үй, 229774 жұмыс, e-mail: edward481@rambler.ru
12. Орынбор, Алтай Айтманұлы, 83532926267, 562888 үй, 89225518813, e-mail: kxp2@esoo.ru

Хабарласыңыз, өзіңіз білетін ағайындарға хабар беріңіз, араласып ат салысыңыз, қолыңыздан келгенше көмек беріңіз, ұсыныс жасаңыз!

Нұрлан
yessengazy@mail.ru
10-09-13 18:56
Ассалаумағалейкум Таз руының ардақты азаматтары!
Сүйінші!
2013 жылы қыркүйекте «Ақиық-арман. Кіші жүздегі Таз руының шежіресі» деп аталатын екі томдықтың жалғасы 4-ші том жарыққа шықты. Жазылып жатқан 5 томға қосарларыңыз болса Аманғали Әміржанұлына хабарласыңыздар.
Туындыгер Аманғали Әміржанұлының мекен-жайы: Атырау қаласы, 87013788352, 8(7122)215314 үй, 8(7122)210305 жұмыс, e-mail: atyrau_odt@telecom.kz.
Үйлестіруші: Ақтөбе қаласынан, жалпы тәжірибелі дәрігер Нұрлан Ізденұлы ЕСЕНҒАЗЫ, телефондар: 87014552854, 87774088898, 8(7132)779380 үй, e-mail: yessengazy@mail.ru
Нұрлан
yessengazy@mail.ru
29-08-13 20:18
Құлжабай бидің інісі Сапы батыр болған!
Нұрлан
yessengazy@mail.ru
28-07-13 23:55
Атақты күрескер бидің, абзал азаматтың алтыншы бір ұрпағы Есенгелді Нұршаұлы Нұршаев Атырау облысы әкімінің орынбасары ретінде Отанына қызмет жасады.
Атырау облысының Жылыой ауданы мен Ақтөбе облысының Ойыл ауданында Құлжабай би ұрпақтары көптеп саналады.
Сырым бабаның ұлы күрестегі бір серігі Құлжабай би Бекқұлұлы, міне, осындай азамат, билікті би, білікті ел басшысы болған адам еді.

Bisenbai
19-07-13 09:00
Адай мен Таз, үйрекпен мен қаз деп бекер айтылмаған. Қазақ халқының басқада рулары сияқты аДАЙ мен ТАз ертедегі массагеттердің(Сақтардың) бір бөлімі Дай мен Дах(ТАг), тұқымдары болып саналады.
Бйсенбай
08-07-13 21:58
Рахмет! Таз руының шежіресін жинаушы, 2009-2011 жылдары «Тастүлек-Бақай» ҚҚ, Республикалық Таз руы ұйымдастыру комитетінің төрағасы. Ақтөбе облыстық ПМПК ММ-ің басшысы, дәрігер, Нұрлан Ізденұлы ЕСЕНҒАЗЫ, ұялы: 87014552854, 87774088898, тел.: 8(7132)779380 үй, факс: 8(7132)550422, e-mail: yessengazy@mail.ru
Нұрлан
yessengazy@mail.ru
21-06-13 15:04
Аманғали Әміржанұлының 11 ақпан 2009 жылы Ақтөбе қаласындағы «М.Стиль» баспаханасынан «Ақиық-арман. Кіші жүздегі Таз руының шежіресі» деп аталатын I және II томдық еңбектері жарық көрді. Таз руының шежіре кітаптарының жалғасы III томы 2010 жылы Ақтөбе қаласындағы «М.Стиль» баспаханасынан басылып шықты. Алла тағала қаласа Таз руының шежіре кітаптарының IV томыда дайын болып қалды.
Таз руы шежірелерінің жалғасын жинауға, жазуға, шығаруға Аманғали Әміржанұлына қолдау көрсетейік ағайын!
Туындыгер Аманғали Әміржанұлының мекен-жайы: Атырау қаласы, 87013788352, 8(7122)215314 үй, 8(7122)210305 жұмыс, e-mail: atyrau_odt@telecom.kz

Нұрлан
aktobeopmpk@mail.ru
20-06-13 16:52
Кіші жүздегі Таз руы шежіресі.
Таз руы Жастабан, Шарға, Абдал деген 3 Атадан тарайды.
Жастабаннан Байсары, Сүйірбас, Тілес тарайды.
Шарғадан Ақсерке, Жалтай, Жақсыбай, Күнбас, Асан, Сырлыбай, Жолым, Жиен тарайды.

Абдалдан Өтес, Жапақ, Мәмбетқұл, Келдібай, Көшей, Кішкене тарайды.

Ерболат Абилов
abil_erbolat@mail.ru
10-06-13 17:01
ассалаумағалейкум ағалар мен бауырлар!егер сіздерде ТАЗ руынын шежіресі болса,кейінгі ұрпақ үшін осы ғаламторға салсаңыздар бір ұлы іс жасайсыздар.жауап күтем

Нуреке
yessengazy@mail.ru
07-06-13 06:02
Ал, Құлжабай бидің төртінші ұрпағы Бектұрлиев Байшығанның жерлесі Байжан Атағожиевпен бірге Атырау облысының Жылыой ауданы жерінде 1944 жылы неміс фашистерінің диверсант-десанттарына қарсы күресте жасаған ерлігі Республика Президенті Н.Ә. Назарбаевтың Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 50 жылдығына арналған мерекелік баяндамасында аталып өтті.
Нұреке
yessengazy@mail.ru
24-05-13 18:47
Масақбай бидің төртінші інісі Қалмырзадан(Құлжабайұлы Қалыбайдың баласы) туған Дәден болыс(Қалмырзаның балаларыАймырза, Жолжан, Қауленнің інісі), би, батыр, әулие ретінде халық құрметіне ие болды.
Нұрлан
aktobeopmpk@mail.ru
14-05-13 14:50
Аталмыш деректер Құлжабай бидің ел өміріндегі аса маңызды оқиғаларға белсене араласып, өзіндік үлес қосқандығына, жұртшылықтың лайықты құрметіне бөленіп келгендігіне тура меңзейді.
Құлжабай бидің ұрпақтары да оның өзі сияқты отаншыл азаматтар, білікті билер болып өсті. Құлжабайұлы Қалыбайдан туған жеті баланың ең үлкені Масақбай да би атанды. 1824 жылы 3-қаңтарда Кіші жүз зиялылары Орынбордың генерал-губернаторы П.К. Эссеннен Жәңгір сұлтанды хан етіп бекітуді сұрап хат жазғанда ол өз мөрін басады (“Материалдар”, 461-бет).

Нурлан
yessengazy@mail.ru
07-05-13 07:00
“14-тің” тобының мұндай ісі нәтижесіз кеткен жоқ, көпшілік бірте-бірте олардың жағына шыға берді. Сөйтіп, патшаға тағы да хат жазылып, Ералыны өзгерту талабы қойылғанда, яғни, 4-қаңтар 1794 жылы олардың қатары 200-ге жуықтады.
Аталмыш деректер Құлжабай бидің ел өміріндегі аса маңызды оқиғаларға белсене араласып, өзіндік үлес қосқандығына, жұртшылықтың лайықты құрметіне бөленіп келгендігіне тура меңзейді.

Нұрлан
aktobeopmpk@mail.ru
03-05-13 15:02
Хатқа қол қойған 14 ағаман (старшындар – А.Ә.) өздерінің қалаған басқа бір адамын халықтың сайлап қоюына рұқсат берілуін талап етті. Кейіннен олар сұлтан Есентайды өздеріне хан сайлап алады. Аталмыш хатқа Шекті Сегізбай, Ысық Сұлтанбек, Шеркеш Тұрмәмбет, Беріш Бөдене билермен қатар Құлжабай би де өз мөрін соқты. 14 ағаманның бұл ісі Сырым тобының азайып қалғанына қарамастан батыл әрекеттерден бас тартпаған өжеттігін, табандылығын әйгілейді.
Нұрлан
yessengazy@mail.ru
13-04-13 14:22
Құлжабай бидің көтерілісшілер арасында беделді болғандығын тағы да мыналардан көреміз: ол 1785 жылдан кейін де көпшілік болып қабылдаған шешімдерге ризашылығын бүкіл ру атынан беріп отырды: 1792 жылы да, 1794 жылы да осылай болды.
Би көбінесе Сырым батырды қолдап жүрді. Бұл әсіресе, Ералының хандық таққа отыруына қазақтың игі жақсылары қарсы болған тұсында айқын аңғарылды.
Ресейдің патша өкіметі демократиялық сипатта болған 1789 жылғы Ұлы француз буржуазиялық революциясының ықпалынан қорқып, Кіші жүзде хан өкіметін қайта орнатуға ұмтылды. Самсаған әскердің және қоқан-лоқының күшімен Ералы Әбілқайырұлы 1791 жылы хан болып “сайланған-ды”. Сырым бастаған азғантай топ оған бірден-ақ қарсы болды. Зеңбіректен қорыққан көпшілік ағаман келісімін алғашқыда берсе де, кейін Сырым бастаған көтерілісшілердің ықпалымен Ералыға қарсы шыға бастады. Олар 1972 жылдың 10-маусымында Орынбор шекаралық істер экспедициясына жолдаған хаттарында халық қалауын былайша жария етті: “...Егер патша ағзам Әбілқайыр әулетінен біреуді хан етіп сайлағысы келсе, біз оған қарсы болмас едік, бірақ біз, қырғыз-қайсақ (қазақ – А.Ә.) жұрты, Ералының хан болғанына қарсымыз, себебі, ол жасының едәуірге келгеніне байланысты бұл орынға лайық емес. Сондықтан, Ералы жүз ішіндегі айтыс-тартысты, тағы да басқа толып жатқан істерді шешуге шамасы келмейді. Осы себептерден оған халық риза емес...” (“Казахско-русские отношения в ХҮІІІ-ХІХ в.в.(1771-1867 г.г.). Сб. документов и материалов. А.-А., 1964, 135-137-беттер).

Нұрлан
yessengazy@mail.ru
11-04-13 16:06
Көтерілісшілердің қозғалыстың алғашқы кезеңіндегі екінші бір ірі жеңісі – қазақтардың Жайық өзенінің оң жағалауына көшіп-қонуға рұқсат алуы еді. Патшаның 1756 жылғы жарлығымен әлгіндей өтуге тыйым салынған болатын. Өкімет орындарының жергілікті халыққа оң жағалауға еркін жүруге ризашылық берген 1787 жылғы 5-ші сәуірде құрастырылған ведомостісіне сенсек, Құлжабай би Бекқұлұлына 3000 шаңырақ бағынды, бұл осындай рұқсат алған барлық 45 мың шаңырақтың саны жағынан үшінші орын алатындарының бірі еді “ең көбі – 10 мың, одан кейінгісі – 7 мың шаңырақ болатын). Бидің ауылы өз руластары Күрті (Құртқа - ?) ұлы Есенбай бидің (орысша құжатта “Курткин” делінген –А.Ә.) және Мыңдәулет батырдың ауылдарымен бірге (олардың әрқайсысында бір мың шаңырақтан болды) Гурьев қалашығына қарсы Ақтөбе шатқалын жоғары өрлеген аумақта көшіп-қона алатын болды (Сонда, 87-бет).
Нұрлан
yessengazy@mail.ru
07-04-13 10:45
Тарихи құжаттарды бағамдасақ, Құлжабай би өзінің тұрғыластары Тұрмәмбет, Көккөз, Сегізбай билер сияқты пәтуалы сөзімен, берік билігімен қозғалыстың бүкіл барысына өзіндік ықпал еткен ардақты ақсақалдардың бірі болғандығына көңіл тоғайтамыз. Қазақ елінің азаттығы үшін көппен бірге ұлы істерге араласқан абзал азаматтың тұлғасы ерекше көрінеді.
1783-1797 жылдары отаршылдыққа қарсы көтерілген қазақ халқы Нұралы ханды отаршылармен сыбайлас деп түсінді. Олардың атынан орыс патшасына жазылған хатқа – “55-тің талапхатына” барлығы 55 батырлар, билер мен ақсақалдар қол қояды, бұл хат Кіші жүз ханы Нұралының тағдырын шешеді, ол хандықтан түсіріледі.
Құлжабай би ұрпағы: Таз руының шежіресін жинаушы, 2009-2011 жылдары «Тастүлек-Бақай» ҚҚ, Республикалық Таз руы ұйымдастыру комитетінің төрағасы. Ақтөбе облыстық ПМПК ММ-ің басшысы, дәрігер, Нұрлан Ізденұлы ЕСЕНҒАЗЫ, ұялы: 87014552854, 87774088898, тел.: 8(7132)779380 үй, факс: 8(7132)550422, e-mail: yessengazy@mail.ru



Сіздің жауабыңыз
Есіміңіз:
Сіздің e-mail:
Мәтін:
Кескіндегі код:

Кодты жаңарту
 




© 2002—2017   | info@kazakh.ru   | Блог  | О проекте  | Реклама на сайте | Вакансии 
Группа Вконтакте Страница в Фейсбуке Микроблог в Твиттере Сообщество на Мейл.ру Канал пользователя kazakhru - YouTube
Создатель сайта —
интернет-траблшутер Марат Ижанов